درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 238

روزه و مبطلات آن‌

1. تعریف روزه‌

صیام (روزه) در لغت به معنای امساک از چیزی؛ مانند کلام یا طعام است و اما در اصطلاح شرعی، کفّ و امساک از مفطرات، با نیت می‌باشد. این که آیا نیّت جزو مقوّم و داخل درحقیقت روزه است یا خیر؟ میان مذاهب اسلامی اختلاف است. مالکیه و شافعیه نیت را در حقیقت روزه داخل می‌دانند، ولی مشهور در نزد امامیه و همچنین نزد حنفیه و حنبلیه، نیت از شرایط محسوب می‌شود و در تعریف آن نیست.

محقق حلی رحمه الله در شرایع آورده است: «الصوم هوالکفّ عن المفطرات مع النیة و هی إمّا رکن فیه و إمّا شرط فی صحّته و هی بالشرط أشبه». (1)

2. اقسام روزه‌

درسنامه درآمدی بر فقه مقارن ؛ ؛ ص315

مذاهب اسلامی (جز حنفیه)؛ روزه چهار قسم است: 1. واجب؛ مانند روزه ماه رمضان و روزه کفاره و نذر 2. روزه مسنون و مستحب 3. روزه مکروه 4. روزه حرام و محظور. اما حنفیه اقسام مختلفی را ذکر کرده‌اند؛ عده‌ای از آن‌ها روزه را هشت قسم و برخی هفت قسم دانسته‌اند.