درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 247

طولانی بودنِ روز، حرجی باشد، ادای آن ساقط و قضای آن واجب است. (1)

8. روزه مسافر

امامیه؛ میان تمام بودن نماز و وجوب روزه و قصر نماز و واجب نبودن روزه، ملازمه است، جز در موارد خاص؛ مانند اماکن اربعه تخییر یا مسافری که بعد از ظهر سفر می‌رود.

مذاهب چهارگانه؛ در صورتی افطار برای مسافر جایز است که: 1. مسافتی را که طی کرده نماز قصر می‌شود. (مانند شانزده فرسخ به نظر غیر حنفیه یا سه روز به نظر حنفیه) 2. حرکت خود را پیش از طلوع فجر به گونه‌ای آغاز کند که قبل از طلوع فجر به جایی که نماز قصر می‌شود، برسد ولی حنبلیه سفر در میان روز، ولو بعد از ظهر را هم اگر به اندازه قصر نماز باشد، موجب جواز افطار می‌شمرند. به نظر شافعیه جواز افطار شرط سومی هم دارد و آن این‌که دائم‌السفر نباشد و اما بر دائم‌السفر، افطار حرام است.

یادآوری:

مباحث مربوط به قصر نماز در سفر، در بحث نماز گذشت. (2)

9. حکم روزه در سفر

امامیه؛ روزه در سفر حرام است، جز در موارد خاص که روزه در سفر جایز یا واجب می‌باشد.

مذاهب چهارگانه؛ اگر با روزه در سفر، خوف بر جان یا از بین رفتن عضو داشته باشد، روزه حرام است و در غیر این صورت، به نظر غیر حنبلیه، مندوب یا افضل آن است که اگر مشقت نداشته باشد، روزه بگیرد، اما حنبلیه افطار را برای مسافر سنت و روزه را مکروه