درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 26

7. عرف؛ از اصول معتبر و از مصادر استنباط محسوب می‌شود. (1)شافعی استحسان را مردود می‌شمرد و می‌گوید: «من استحسن فقد شرّع». (2)

مهم‌ترین منابع فقهی مذهب شافعی‌

1. الأمّ، تألیف: محمد بن ادریس شافعی.

2. مختصر المزنی، تألیف: اسماعیل بن یحیی المصری المزنی.

3. المهذّب، تألیف: ابراهیم بن محمد شیرازی.

4. متن ابی شجاع، تألیف: احمد بن حسین بن احمد اصفهانی.

5. منهاج الطالبین، تألیف: یحیی بن شرف الحزامی النووی. (3)

7. مذهب حنبلی (چهارمین مذهب)

اشاره

احمد بن محمد بن حنبل المروزی (241- 164 ه. ق.) که نسب عربی دارد، در بغداد متولد شد. خاندان او در مرو حاکم شده بودند و از این جهت زبان فارسی را می‌دانست. بعد از حفظ قرآن و آموزش عربی، برای آموختن حدیث در درس قاضی ابویوسف حنفی شرکت جست. بر اثر این ارتباط با فقه اهل رأی و مذهب حنفی نیز آشنا شد. وی سپس در طلب فراگیری حدیث به شهرهای مختلف از جمله کوفه، بصره، مکه و مدینه، شام و یمن مسافرت کرد و در علوم حدیث به جایگاهی رفیع نایل شد. وی در بغداد شافعی را دید و مدتی طولانی در حلقه درس وی شرکت کرد و مذهب شافعی در او مؤثر واقع شد. با این وجود گرایش به حدیث در اندیشه فقهی او موج می‌زند؛ به گونه‌ای که عده‌ای او را از فقها به شمار نیاورده و محدّثش نامیده‌اند. لذا در فقه او این امر کاملًا مشهود است که فقه اثَری و

1- علی محمد معوض و عادل احمد عبدالموجود، همان، ص 151
2- همان‌
3- علی‌اصغر مروارید، همان‌