- پیشگفتار 1
- مقدمه 5
- اشاره 10
- اشاره 10
- فصل اول: آشنایی با پیشینه مذاهب فقهی و چکیدهای از آراء اصولی آنها 10
- 1. برجستهترین مشترکات مذهبی عامه و خاصه 11
- اشاره 12
- الف) مکتب اهل حدیث 12
- 2. پیدایش مکتب اهل حدیث و اهل رأی در میان عامه 12
- ب) مکتب اهل رأی 13
- 3. پیدایش مذاهب چهارگانه عامه 15
- 4. مذهب حنفی (نخستین مذهب) 15
- اشاره 15
- اصول اساسی مذهب حنفی 16
- 5. مذهب مالکی (دومین مذهب) 19
- اشاره 19
- مهمترین منابع فقهی مذهب حنفی 19
- اصول اساسی مذهب مالکی 20
- مهمترین منابع فقهی مذهب مالکی 23
- اشاره 24
- 6. مذهب شافعی (سوّمین مذهب) 24
- اصول اساسی مذهب شافعی 25
- اشاره 26
- 7. مذهب حنبلی (چهارمین مذهب) 26
- مهمترین منابع فقهی مذهب شافعی 26
- اصول اساسی مذهب حنبلی 28
- برخی از آراء کلامی احمد بن حنبل 29
- مهمترین منابع فقهی مذهب حنبلی 29
- 8. تداوم مذهب حنبلی در قرون متأخّر 30
- اصول اساسی استنباط 33
- 1. قرآن کریم 33
- فصل دوم: مقایسه اصول اساسی استنباط مذاهب اسلامی 33
- 4. سنت نبوی منقول به خبر مرسل و ضعیف 34
- 3. سنت نبوی منقول به خبر واحد ثقه 34
- 2. سنت نبوی متواتر و مشهور 34
- 6. قول صحابی 35
- 5. سنت اهل بیت: 35
- 8. قیاس 36
- 7. اجماع 36
- 9. استحسان 37
- 11. استصحاب 38
- 10. عرف و عادت 38
- 12. استقراء 39
- 13. استدلال 40
- 14. شرع من قبلنا 40
- 15. البرائة الاصلیة یا الاباحةالاصلیة 41
- 16. مصالح مرسله 41
- 17. سدّ ذرائع و فتح ذرائع 42
- 19. عمل اهل مدینه 43
- 18. مراعاة الخلاف 43
- 20. اصالة التخییر 44
- 21. اصالة الاحتیاط 44
- اقسام حکم شرعی 45
- 2. تقسیم حکم به «واقعی اوّلی» و «واقعی ثانوی» 45
- 1. اقسام حکم تکلیفی 45
- 3. معنای «سنت» و فرق آن با «مستحب» و «مندوب» 46
- 4. معنای کراهت و ترک اولی 47
- 2. آب کثیر 49
- 1. احکام آبها و مطهّرات 49
- احکام آبها 49
- فصل سوم: «طهارت» از دیدگاه مذاهب اسلامی 49
- 1. آب مطلق 49
- 3. ملاک آب کثیر 50
- 1. آب مطلق 51
- 4. آب قلیل 51
- مطهّرات 51
- 2. آب مضاف 51
- 4. سوزاندن نجاست با آتش 52
- 3. استحاله 52
- 6. زمین 53
- 5. آفتاب 53
- 7. جمعبندی 55
- 1. ادرار و مدفوع غیر حلال گوشت 56
- 2. اعیان نجس 56
- نجاسات 56
- 2. ادرار و مدفوع حلال گوشت 56
- 4. وَذْی و مَذْی و وَدْی 57
- 3. منی 57
- 5. قی (استفراغ) 58
- 6. خون 58
- 9. اجزای مردار 59
- 8. مردار 59
- 7. میّت 59
- 11. فقّاع 60
- 10. شراب 60
- 14. قیح (چرک و زرد آب) 61
- 13. کافر 61
- 12. سگ و خوک 61
- 15. جمعبندی نجاسات 62
- 2. رو به قبله یا پشت به آن نبودن 63
- 1. وجوب ستر عورت 63
- احکام تخلّی 63
- 3. احکام تخلّی 63
- 3. تخلّی بر قبور 64
- 4. تخلّی در ملک دیگران و در موقوفات 64
- 6. تخلّی در جاده، خیابان و محل عبور و مرور مردم 65
- 7. استبرا 65
- 5. تخلّی در آب راکد و جاری 65
- 8. استنجا و تطهیر محل خروج ادرار و مدفوع 66
- 9. چگونگی انجام استنجا 67
- 10. مکروهات تخلّی 67
- 11. مستحبات تخلّی 67
- 2. مذی و ودی 69
- 4. احکام وضو 69
- 1. ادرار، مدفوع و باد معده و روده 69
- نواقض وضو 69
- احکام وضو 69
- 4. امور زایلکننده عقل 70
- 5. استحاضه قلیله 70
- 3. خواب غالب بر چشم و گوش 70
- 6. مسّ عورت 71
- 7. لمس 71
- 9. خون و قیح 72
- 8. استفراغ 72
- 10. قهقهه 73
- 11. ارتداد و خوردن گوشت شتر 73
- احکام وضو 74
- 12. جمعبندی نواقض 74
- 1. شستن صورت 74
- 2. از بالا به پایین شستن صورت 75
- 4. مسح سر 76
- 3. شستن دستها 76
- 5. آب مسح 77
- 6. مسح سر با داشتن حایل 77
- 8. مسح پا با داشتن حایل 78
- 7. مسح پاها 78
- 9. ترتیب 79
- 10. موالات 79
- 11. نیّت 80
- شرایط و غایات وضو 81
- 12. جمعبندی 81
- 2. شرایط مورد اختلاف در وضو 82
- 3. غایات مورد اتفاق در وضو 82
- 4. غایات مورد اختلاف در وضو 83
- 5. وضوهای مستحب 83
- 1. معنای سنتها و مستحبات وضو 84
- مستحبات و مکروهات وضو 84
- 3. معنای مکروهات وضو 85
- 2. مستحبات وضو 85
- 4. مکروهات وضو 86
- 2. احتلام 87
- غسل جنابت 87
- 5. احکام غسل 87
- 1. موجبات غسل جنابت 87
- 3. واجبات غسل جنابت 88
- 5. محرّمات در حال جنابت 89
- 4. اعمالی که غسل جنابت در آنها لازم است 89
- 7. کفایت غسل جنابت از وضو 90
- 6. مکروهات حال جنابت 90
- 2. سنّ بلوغ دختران و حکم آن 92
- 1. تعریف حیض 92
- احکام حیض 92
- 6. احکام بانوان 92
- 4. سنّ یائسگی 93
- 3. یائسگی و حکم آن 93
- 5. مدّت حیض 94
- 6. اکثر طهر 94
- 7. اقلّ طهر 95
- 8. محرّمات مورد اتفاق در زمان حیض 95
- 9. محرّمات مورد اختلاف در زمان حیض 95
- 10. استماع آیه سجده در حال جنابت و حیض 96
- 1. تعریف استحاضه 97
- احکام استحاضه 97
- 2. اقسام استحاضه 97
- 11. کیفیت غسل حیض 97
- 4. حکم استحاضه 98
- 3. غسل استحاضه 98
- 1. تعریف نفاس 99
- احکام نفاس 99
- 2. اقلّ نفاس 99
- 4. حکم نفاس و غسل آن 100
- 3. اکثر نفاس 100
- سایر اغسال واجب و مستحب 100
- 1. غسل مسّ میت 100
- 4. جمعبندی غسلهای واجب 101
- 3. از دنیا رفتن 101
- 2. مسلمان شدن کافر 101
- 5. غسلهای مستحب 102
- 1. نداشتن آب 103
- تیمّم 103
- 2. طلب و جستجوی آب 103
- مسوّغات تیمّم 103
- 7. احکام تیمّم 103
- 4. داشتن آب غیر کافی 104
- 3. ترس و تعذّر از استعمال آب 104
- 6. چیزهایی که تیمّم بر آنها صحیح است 105
- 5. تیمم در تنگی وقت نماز 105
- 7. نیت در تیمم 106
- 8. مسح صورت 106
- 11. موالات 107
- 10. ترتیب 107
- 9. مسح دستها 107
- 12. تسمیه 108
- 1. برگرداندن محتضر به سوی قبله 109
- احکام محتضر 109
- 8. احکام درگذشتگان 109
- احتضار و غسل میت 109
- 2. تلقین 110
- 1. غسل میت 110
- غسل میّت 110
- 2. شرایط مورد اتفاق در وجوب غسل میت 111
- 3. غسل جنین سقط شده 111
- 4. غسل مقداری از جسم 112
- 5. تعداد غسل میت 112
- 6. کیفیت غسل میت 113
- 7. حنوط 114
- 8. همگن و همسان بودن غاسل 114
- 9. غسل دادن زن و شوهر به وسیله یکدیگر 115
- 10. فقدان همگن 115
- کفن میّت 116
- 1. وجوب تکفین 116
- 2. حداقل مقدار لازم در کفن 116
- 3. شرایط و ویژگیها، و سنتها و مستحبات کفن 117
- نماز میت 118
- 1. حکم نماز میت 118
- 4. شرایط مورد اختلاف: حاضر بودن میت 119
- 3. شرایط مورد اتفاق در نماز میت 119
- 2. شرایط کسانی که بر میت نماز میگزارند 119
- 5. قرار دادن جنازه در برابر نمازگزار 120
- 6. قرار دادن میت بر زمین 120
- 9. تعداد تکبیرهای نماز میت 121
- 8. نماز میت در حال ایستاده 121
- 7. واجبات و ارکان نیت در نماز میت 121
- 10. چگونگی نماز میت و آداب آن 122
- 11. اقامه نماز میت در مسجد 123
- 12. شهید 124
- 13. اولیای میت 125
- 14. وقت اقامه نماز میت 127
- تشییع میّت 127
- 1. تشییع میت 127
- 2. شرکت زنان در تشییع جنازه 128
- دفن میّت 129
- 3. قرار دادن لحد برای قبر 129
- 2. دفن میت به سمت قبله 129
- 1. دفن میت 129
- 1. نوشتن روی قبر 130
- احکام قبور 130
- 4. مستحبات و مکروهات دفن 130
- 3. نبش قبر 131
- 2. بنای بر قبور 131
- 5. گریستن بر میت 132
- 4. تعزیت و تسلیت به مصیبتزدگان 132
- 2. زیارت اهل قبور برای زنان 133
- زیارت اهل قبور 133
- 1. زیارت اهل قبور برای مردان 133
- 3. زیارت قبر پیامبراعظم صلی الله علیه و آله و سلم 134
- فصل چهارم: مباحث نماز از دیدگاه مذاهب اسلامی 135
- نمازهای واجب یومیه 135
- 1. اهمیت نماز 135
- 1. نمازهای واجب و نافلهی یومیهو اوقات آنها 135
- 2. تعداد نمازهای واجب یومیه 135
- اوقات نمازهای واجب یومیه 136
- 1. وقت نماز ظهر 136
- 2. وقت نماز عصر 136
- 3. وقت نماز مغرب 137
- 5. وقت نماز صبح 138
- 4. وقت نماز عشا 138
- 7. نماز متعلق نهی 139
- 6. اقامه نماز در برخی زمانها دارای نهی است 139
- 9. موارد جواز جمع میان دو نماز 141
- 8. جمع بین نمازهای ظهر و عصر، مغرب و عشا 141
- تعداد و احکام نمازهای نافله 142
- 1. نمودار نمازهای غیر واجب 142
- 2. تفصیل نمازهای نافله 143
- 3. نمازهای شب و وتر و حکم قنوت در آنها 146
- 4. حکم قنوت در نمازها 147
- 2. مقدمات نماز: 149
- اشاره 149
- 1. حکم قبله 150
- قبله 150
- 3. جهل به جهت قبله 151
- 2. تعریف قبله 151
- 4. نماز در جوف و بام کعبه 152
- لباس نمازگزار 153
- 2. حدّ عورت و پوشش در نمازها 153
- 1. حکم ستر عورت در نماز 153
- 3. حکم پوشش در غیر نماز 154
- 4. حد پوشش مردان در غیر نماز 154
- 5. حد پوشش زنان در غیر نماز 155
- 7. نگاه زن به مرد نامحرم 156
- 6. نگاه مرد به زن نامحرم 156
- 9. شرایط لباس نمازگزار 157
- 8. حکم لمس و صدا 157
- 10. شرایط مکان نمازگزار 158
- 11. نماز زن و مرد در کنار یکدیگر 158
- 12. مکانهایی که نماز در آنها مکروه است 159
- 13. نماز در مقبره 159
- 14. قرار دادن سُتره 160
- 15. عبور از مقابل نمازگزار 160
- 16. جلوگیری نمازگزار از عبور دیگران 161
- احکام مساجد 162
- 1. نمازگزاردن در مسجد 162
- 2. آداب مسجد 162
- 4. خوابیدن در مسجد 163
- 3. محل عبور قرار دادن مسجد 163
- 1. مشروعیت اذان 164
- 5. وارد کردن نجس و متنجس در مسجد 164
- اذان و اقامه 164
- 3. الفاظ مورد اتفاق در اذان 165
- 2. جایگاه اذان 165
- 4. الفاظ مورد اختلاف در اذان 165
- 5. حکم اذان 166
- 6. حکم اقامه 166
- 7. فاصله بین اذان و اقامه 167
- 8. الفاظ اقامه 168
- 9. اذان و اقامه برای زنان 169
- 10. اذان برای اموری خاص 170
- اشاره 171
- 3. ارکان و واجبات نماز 171
- 1. ارکان و واجبات نماز 172
- واجبات نماز 172
- 1. معنا و حکم نیت 175
- واجب اول: نیّت 175
- 2. تلفظ به نیت 176
- 2. لفظ تکبیرة الاحرام 177
- واجب دوم: تکبیرة الاحرام 177
- 1. معنای تکبیرة الاحرام و حکم آن 177
- 1. حکم قیام در نمازهای فریضه و نافله 178
- واجب سوم: قیام 178
- 2. مقدار لازم در قیام 178
- واجب چهارم و هفتم: قرائت و ذکر 179
- 1. حکم فاتحة الکتاب و ذکر 179
- 2. حکم قرائت مأموم 180
- 3. تکفیر یا تکتّف (دست بسته نماز خواندن) 180
- 4. حکم بسمله 181
- 6. دعای افتتاح 182
- 5. استعاذه 182
- 7. تأمین (آمین گفتن پس از حمد) 183
- 8. قرائت سوره، بعد از فاتحه 184
- 9. مقدار لازم از سوره در قرائت 184
- 10. حکم قرائت سوره برای امام و مأموم و منفرد 185
- 11. تکبیرهای انتقال 185
- 12. بالا بردن دستها هنگام تکبیرها 186
- 13. باز کردن بین دو پا 186
- 2. ذکر رکوع 187
- واجب پنجم 187
- 1. حکم رکوع 187
- 3. ذکر برخاستن از رکوع 188
- 1. چگونگی رفتن به سجده و برخاستن از آن 189
- 2. حکم سجده 189
- واجب ششم: سجده 189
- 4. ما یصحّ السجود علیه 190
- 3. اعضای سجود 190
- 5. بالا بودن موضع سجده 191
- 6. ذکر سجده و مقدار آن 192
- 7. چگونگی قرار دادن اعضای سجده بر زمین 192
- 8. چگونگی نشستن پس از سجده 193
- 9. جلسه استراحت 194
- 10. نشستن بین دو سجده 194
- 12. مواضع سجده تلاوت 195
- 11. سجده تلاوت 195
- 13. دعای هنگام سجده تلاوت 196
- 14. سجده شکر 196
- واجب هشتم: تشهد 197
- 16. تشهد آخر 197
- 17. ذکر تشهد 197
- 15. تشهد اول 197
- 18. استحباب اشاره با انگشت سبابه 198
- 19. صلوات در تشهد اول 199
- 20. صلوات در تشهد آخر 199
- 21. دعا در تشهد آخر 200
- واجب نهم: سلام 201
- 23. صیغه سلام 201
- 22. سلام 201
- 25. نیت در سلام 202
- 24. توجه و اشاره به چپ و راست هنگام سلام 202
- 1. ترتیب 203
- واجب دهم: ترتیب 203
- 1. موالات 204
- واجب یازدهم: موالات 204
- مبطلات نماز 205
- 4. مبطلات و مکروهات نمازو احکام سهو و شک 205
- 1. مهمترین مبطلات نماز 205
- 1. مکروهات نماز 207
- 2. شک در عدد رکعات 207
- احکام شک و سهو در نماز 207
- 3. اسباب سجده سهو 208
- 4. حکم سجده سهو 209
- 5. چگونگی سجده سهو 210
- 5. نماز مسافر و نماز جماعت 212
- 1. قصر نماز در سفر 212
- 1. مسافت شرعی 212
- شرایط قصر خواندن نماز 212
- نماز مسافر 212
- 3. مباح بودن سفر 213
- 2. قصد سفر از زمان خروج 213
- 5. گذشتن از حدّ ترخص 213
- 4. سفر شغلی 213
- 6. اقتدای مسافر به حاضر 214
- 7. نیت اقامت 214
- 1. حکم جماعت در نمازهای روزانه 215
- احکام نماز جماعت 215
- نماز جماعت 215
- 2. اهمیت نماز جماعت/ 216
- 3. به جماعت خواندن نمازهای غیر روزانه 216
- 4. شرایط امام جماعت؛ موارد اتفاقی 217
- 5. شرایط امام جماعت؛ موارد اختلافی 218
- 6. اقتدا به مخالف در مذهب یا اجتهاد 218
- 7. اتحاد مکان و نبودن حایل 219
- 9. حکم مسبوق 220
- 8. نماز پیرامون کعبه 220
- اشاره 221
- 6. نمازهای دیگر: 221
- 1. اذن حاکم 222
- شرایط وجوب اقامه نمازجمعه 222
- 1. وجوب نماز جمعه 222
- نماز جمعه 222
- 4. تعدّد جمعه و رعایت فاصله 223
- 2. جماعت 223
- 3. عدد شرکتکنندگان 223
- 5. محل اقامه نمازجمعه 224
- 6. ایراد دو خطبه 225
- 8. شرایط مکلّفان به شرکت در نماز جمعه 225
- 7. عدالت امام جمعه 225
- 9. محتوای خطبه نماز جمعه 225
- 10. حرف زدن در حال خطبه 226
- 11. شرط عربی بودن خطبه 227
- 12. چگونگی نماز جمعه 227
- نماز عیدین 228
- 1. حکم نماز عید 228
- 2. چگونگی نماز عید 229
- نماز آیات 230
- 1. حکم نماز کسوف و خسوف 230
- 3. آداب نماز عید 230
- 4. تکبیرهای ایام عید 230
- 3. چگونگی انجام نماز کسوف و خسوف 231
- 2. اقامه نماز کسوف و خسوف به جماعت 231
- 5. سایر آیات 232
- 4. نماز زلزله 232
- 7. چگونگی انجام نماز استسقا 233
- 6. حکم نماز استسقا 233
- نماز استسقا 233
- 8. آداب نماز استسقا 234
- 9. نماز تراویح 234
- نماز تراویح 234
- 10. مندوبات نماز تراویح 235
- 11. برخی نمازهای مستحب 236
- فصل پنجم: مباحث روزه از دیدگاه مذاهب اسلامی 237
- اشاره 237
- روزه و مبطلات آن 238
- 2. اقسام روزه 238
- 1. تعریف روزه 238
- 4. مبطلات روزه که مورد اتفاق است 239
- 3. وجوب روزه ماه مبارک رمضان 239
- 1. مفسدات موجب قضا و کفاره در ماه رمضان 240
- مفطرات روزه 240
- 1. مبطلات موجب قضا، در ماه رمضان 241
- موجبات قضا 241
- احکام روزه 243
- 1. شرایط وجوب روزه 243
- 3. قضای روزه رمضان 244
- 2. کسانی که روزه بر آنها واجب نیست 244
- 5. کفاره افطار عمدی 245
- 4. فدیه تأخیر قضای رمضان 245
- 7. روزه در مناطق قطبی 246
- 6. قضای نماز و روزه از سوی میت 246
- 9. حکم روزه در سفر 247
- 8. روزه مسافر 247
- احکام هلال 248
- 1. ثبوت ماه رمضان 248
- 2. شرطیت اتحاد افق 248
- 5. راههای اثبات هلال 249
- 3. اعتبار حکم حاکم 249
- 4. اعتبار قول منجّمان 249
- 1. روزههای حرام 250
- اقسام روزه 250
- 2. روزه مستحب گرفتن زن 251
- 3. روزه یومالشک 251
- 4. روزههای مکروه 252
- 5. روزه عاشورا 252
- 6. روزههای مستحب 253
- 7. شب قدر 253
- 3. شرایط مورد اتفاق در اعتکاف 254
- احکام اعتکاف 254
- 2. مدت اعتکاف 254
- 1. اعتکاف 254
- 5. طهارت از جنابت، حیض و نفاس 255
- 4. روزه در زمان اعتکاف 255
- 6. مسجد محل اعتکاف 256
- 7. خروج از مسجد در حال اعتکاف 256
- 8. آمیزش جنسی در حال اعتکاف 257
- 9. محرّمات و مفسدات دیگر در اعتکاف 258
- 1. وجوب حج و شرایط و اقسام آن 259
- 1. وجوب حج، یک بار در عمر 259
- وجوب حج 259
- فصل ششم: مباحث حج و عمرهاز دیدگاه مذاهب اسلامی 259
- 2. فوری یا تراخی بودن وجوب حج 259
- 2. واجبات احرام 259
- 3. شرایط وجوب حج 259
- 5. وجوب همراه داشتن مَحْرم (بر زنان) 260
- 4. اسلام، شرط صحت یا وجوب 260
- 8. نیابت از بلد یا میقات 261
- 7. استنابه برای مستطیع عاجز یا میّت 261
- 6. نیابت در حج 261
- اقسام حج 262
- 2. حج قِران 262
- 1. انواع حج 262
- 3. انتخاب نوع حج 263
- میقات احرام 264
- 2. احرام قبل از میقات 264
- 1. مواقیت مکانی 264
- 3. عبور از میقات بدون احرام 265
- 4. ماههای حج 265
- 1. مستحبات احرام 266
- احرام 266
- 5. احرام قبل از ماههای حج 266
- 3. واجبات احرام 267
- 2. تیمم بدل از غسل احرام 267
- 4. حکم تلبیه 268
- 5. ذکر تلبیه 269
- 3. تروک احرام 270
- 2. جماع و مقدمات آن 270
- 1. شکار صحرایی وحشی 270
- 3. عقد ازدواج برای خود و دیگران 270
- 4. استمنا و خود ارضایی جنسی 271
- 6. پوشیدن چیز دوخته 271
- 5. استفاده از عطریّات و چیزهای خوشبو 271
- 9. فسوق 272
- 7. پوشیدن چکمه و جوراب و مانند آن 272
- 8. سرمه کشیدن 272
- 10. جدال 273
- 13. انگشتر به دست کردن 273
- 12. کشتن جانوران ساکن در بدن 273
- 11. نگاه در آینه 273
- 15. روغن مالی به بدن 274
- 14. پوشش زیور برای زنان مُحرم 274
- 18. پوشاندن صورت برای زنان 275
- 17. پوشاندن سر برای مردان محرم 275
- 16. ازاله مو 275
- 19. استظلال 276
- 21. ناخن گرفتن 276
- 22. کندن دندان 276
- 20. بیرون آوردن خون از بدن خود 276
- 23. کندن درخت یا گیاهان روییده در حرم 277
- 25. حنا 277
- 24. سلاح در بر داشتن (مسلّح شدن) 277
- 26. محرمات احرام به صورت شعر 278
- 4. طواف و نماز آن 279
- 1. قطع تلبیه در احرام عمره تمتّع 279
- 5. سعی 279
- ورود به مکه 279
- 2. حکم ورود به مکه 279
- 6. تقصیر 279
- 3. آداب ورود به مکه و مسجدالحرام 280
- اقسام طواف 281
- طواف 281
- 1. طواف قدوم 281
- 2. طواف عمره تمتّع 282
- 4. طواف زیارت 282
- 3. طواف عمره مفرده 282
- 6. طواف وداع 283
- 8. شرایط طواف 283
- 5. طواف نساء 283
- 7. طواف مستحب 283
- 9. واجبات طواف 285
- 10. مستحبات طواف 286
- 11. اضطباع 287
- 12. رَمَل 288
- 13. نماز طواف 289
- 1. وجوب سعی میان صفا و مروه و شرایط و کیفیت آن 289
- سعی میان صفا و مروه 289
- 3. تکرار سعی 290
- 2. تعداد سعی 290
- تقصیر 291
- 1. حلق یا تقصیر در عمره تمتّع 291
- 2. تعداد افعال واجب در عمره تمتّع 292
- 3. چگونگی تقصیر 293
- 4. حلق یا تقصیر در عمره مفرده 293
- 5. تعداد افعال واجب در عمره مفرده 294
- احرام حج 295
- 9. مناسک منا 295
- 7 احرام حج 295
- 8. وقوف به عرفات و مشعر 295
- 1. زمان و مکان احرام حج 295
- 2. قطع تلبیه در احرام حج 296
- وقوف در عرفات 296
- 1. زمان وقوف در عرفات 296
- 2. خطبه امام در عرفات 297
- 4. جمع نماز ظهر و عصر در عرفات 298
- 3. قصر یا تمام بودن نماز امام و سایر حجاج در عرفات 298
- 5. نماز جمعه در عرفات 299
- 6. مستحبات وقوف در عرفات 299
- 7. زمان کوچ از عرفات 300
- 8. بیتوته شب عید در مشعرالحرام (پیش از وقوف بینالطلوعین) 300
- وقوف در مشعرالحرام 300
- 9. وقوف پس از طلوع فجر در مشعرالحرام 301
- 10. شرایط وقوف در عرفات و مشعرالحرام 302
- 11. نماز مغرب و عشای شب عید قربان و چگونگی آن 303
- 12. مستحبات وقوف در مزدلفه 304
- 2. ترتیب اعمال عید قربان 305
- 1. مناسک واجب منا در عید قربان 305
- مناسک منا 305
- 1. جنس و اندازه شنها (سنگریزه) 306
- ویژگی شنها 306
- شرایط رمی 307
- 1. محل جمعآوری سنگریزه 307
- 3. مباح بودن حصاة 308
- 2. بکر بودن سنگریزهها 308
- واجبات رمی 309
- 2. اصابت به جمره 309
- 1. پرتاب کردن 309
- 3. تعداد سنگها 310
- 5. زمان رمی جمره عقبه 311
- 4. پشت سر هم انداختن 311
- 6. مستحبات و سنن رمی جمره عقبه 312
- 1. ذبح 313
- قربانی و احکام آن 313
- 2. سنّ قربانی 314
- 3. صفت و ویژگیهای قربانی 314
- 4. تعداد قربانی 314
- 5. بدل قربانی 315
- 7. زمان ذبح 316
- 6. مکان ذبح 316
- 1. وجوب حلق یا تقصیر 317
- احکام حلق یا تقصیر در حج 317
- 2. زمان حلق یا تقصیر 318
- 3. مکان حلق یا تقصیر 318
- 6. خروج از احرام حج 319
- 5. مستحبات حلق 319
- 4. وظیفه مردان بدون مو (اگر حلق برای آنها متعین باشد) 319
- 7. مراحل تحلّل از احرام 320
- 1. خطبه روز عید قربان 321
- اهمّ مستحبات منا 321
- 2. کوچ از منا در روز عید 322
- 3. تکبیرهای روز عید 322
- 1. طواف زیارت 323
- 2. نماز طواف زیارت 323
- 11. مناسک ایام تشریق 323
- 10. اعمال بعد از منا 323
- واجبات بعد از اعمال منا 323
- 4. تحلّل دوم از احرام 324
- 3. سعی میان صفا و مروه 324
- 1. بیتوته شب یازدهم و دوازدهم در منا 325
- 5. طواف نساء و نماز آن 325
- مناسک ایام تشریق 325
- 6. تحلّل سوم از احرام 325
- 2. کفاره ترک بیتوته 326
- 3. عبادت در مکه به جای بیتوته در منا 326
- رمی ایام تشریق 327
- 1. رمی جمرات سهگانه در روزهای یازدهم و دوازدهم 327
- 4. حکم معذورین از بیتوته 327
- 2. ترتیب در رمی جمرات سهگانه 327
- 3. زمان رمی جمرات سهگانه، روزهای یازدهم و دوازدهم 328
- 4. کوچ از منا در روز دوازدهم (نَفْر اول) 328
- 5. بیتوته شب سیزدهم برای کسی که غروب آن شب در منا بوده 329
- 6. بیتوته شب سیزدهم برای کسی که در حال احرام، صید یا با زن نزدیکی کرده 329
- 8. زمان رمی روز سیزدهم 330
- 7. رمی روز سیزدهم 330
- 9. زمان کوچ از منا در روز سیزدهم (نَفْر دوم) 331
- 10. خطبه امام پیش از نَفْر اول 331
- خاتمه 332
- فصل هفتم: مروری بر سایر ابواب فقهیاز دیدگاه مذاهب اسلامی 339
- زکات فطره 339
- 1. زکات فطره 339
- اشاره 339
- قسمت اول: سیری در مباحث زکات و خمساز نگاه مذاهب اسلامی 339
- 2. حکم زکات فطره 340
- 3. شرایط وجوب زکات فطره 340
- 4. مقدار فطریه 341
- 6. چگونگی پرداخت فطریه 342
- 5. مصرف فطریه 342
- 7. زمان وجوب فطریه 343
- 9. موارد مورد اتفاق در متعلّق زکات 344
- زکات اموال 344
- 8. اهمیت زکات 344
- 10. موارد اتفاقی در عدم تعلّق زکات 345
- 11. موارد اختلافی میان امامیه و سایر مذاهب در تعلّق زکات 346
- 13. مهمترین موارد اختلافی در وجوب خمس 347
- 12. وجوب خمس غنیمت 347
- 14. نتیجهگیری 348
- اشاره 349
- قسمت دوم: سیری در ابواب معاملاتاز نگاه مذاهب اسلامی 349
- 2. احکام کلی بیع 350
- 1. اشاره 350
- باب بیع و مکاسب محرمه 350
- 3. مکاسب محرمه 351
- 2. علایم بلوغ 352
- 1. عوامل حجر 352
- باب حجر 352
- 3. اولیای صغیر 353
- 2. شرکت 354
- 1. مضاربه 354
- عقود شرعی دیگر 354
- 4. ضمان و کفالت و حواله 355
- 3. اجاره 355
- 5. هبه 355
- 6. رجوع در هبه 356
- 7. وصیت 356
- 8. وصیت به حج و قرائت قرآن و مانند آن 357
- اشاره 358
- قسمت سوم: مروری بر احوال شخصیهاز نگاه مذاهب اسلامی 358
- 1. حکم نکاح 359
- 2. نکاح موقت 359
- نکاح 359
- 5. لزوم ولیّ در نکاح 360
- 4. نکاح اکراهی و هزلی 360
- 3. شاهد گرفتن برای عقد 360
- 6. ولیّ مجبر 361
- 7. مراتب اولیا 361
- 8. محرمات ابدی 362
- 10. ازدواج با کفار 363
- 9. محرمات بالجمع 363
- 11. مهمترین شرایط حرمت با شیرخواری 363
- 12. کمیّت رضاع موجب حرمت 364
- 1. ارکان طلاق 365
- مباحث طلاق 365
- 2. سه طلاقه و ملاک آن 366
- 3. حشرات 367
- 1. پرندگان حلال و حرام 367
- مباحث اطعمه و اشربه 367
- 2. چهارپایان 367
- چند واجب اجتماعی 368
- 5. حیوان جلّال 368
- 6. ولیمه 368
- 4. آبزیان 368
- 7. افشای سلام و ردّ آن 369
- 8. تسمیت العاطس 369
- قسمت چهارم: مروری بر سیاسات از دیدگاه مذاهب اسلامی 370
- اشاره 370
- مجازات اسلامی 371
- 2. مشروبخواری 371
- 1. انواع مجازات 371
- 4. حکم مواد مخدر 372
- 5. حدّ زنا و لواط 372
- 3. حکم مشروبات مست کننده 372
- 7. وطی در دُبُر 373
- 6. تحریم به اثر لواط 373
- 8. وطی بهائم 373
- 9. حکم حیوان وطی شده 374
- انواع مجازات 374
- 10. استمنا با دست 374
- 12. حدّ سرقت 375
- 11. مساحقه 375
- 1. ولیّ دم 375
- قصاص و دیات 375
- 2. قتل مسلمان به خاطر قتل ذمّی 376
- 4. مقدار دیه 376
- 3. دیه زن 376
- 5. قصاص از مرد به خاطر زن 377
- 7. وجوب امامت 377
- مباحث امامت 377
- 6. مجری حدود و قصاص 377
- 8. شرایط امامت 378
- 9. امامت 378
- 10. اجماع بر ولایت فقیه 378
- خاتمه 380
- بخش پایانی 380
- فهرست منابع 382
6. مکان ذبح
امامیه؛ ذبح باید در منا انجام گیرد و در صورت عدم امکان، ذبح در خارج منا اشکال ندارد.
مذاهب چهارگانه (جز مالکیه)؛ ذبح باید در حرم باشد و در غیر آن مجزی نیست ولی افضل و سنت آن است که عمرهگزار در مکه، نزدیک مروه و حجگزار در منا قربانی کند.
مالکیه؛ واجب است در منا قربانی کند ولی سه شرط دارد:
1. قربانی در احرام حج سوق داده شده باشد 2. خودش یا نایبش قربانی را شب عید قربان در عرفه یا در غیر عرفه و در حلّ وقوف داده باشد 3. تصمیم داشته باشد روز عید قربان و دو روز پس از آن قربانی را ذبح کند. با وجود این سه شرط باید در منا قربانی کند و اگر در مکه قربانی کرد مجزی است ولی گناهکار است.
طبق نظر مالکیه، اگر قربانی را در احرام عمره سوق دهد، یا آن را شب عید در عرفه وقوف ندهد یا تصمیم دارد پس از ایام نحر آن را قربانی کند، در این حالات که شرایط سهگانه منتفی است، باید قربانی را در مکه ذبح کند و در غیر آن مجزی نیست. (1)
7. زمان ذبح
امامیه؛ پس از رمی جمره عقبه، در روز عید قربان، باید قربانی کند و فقها در جواز تأخیر آن از روز عید قربان، اختلاف فتوا دارند. احتیاط (وجوبی با استحبابی) در عدم تأخیر است.
حنبلیه؛ ایام نحر روز عید و دو روز پس از آن است و ذبح قبل از این ایام جایز و مجزی نیست.
1- مناسک محشی، ص 432؛ الروضة البهیة، ج 1، ص 535؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 1، صص 628 و 627؛ الفقه علی المذاهبالخمسه، ج 1، ص 399