درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 322

2. کوچ از منا در روز عید

مذاهب اسلامی؛ مستحب یا افضل آن است که در روز عید قربان، پس از مناسک عید، حجاج از منا افاضه و به سوی مکه برای انجام طواف زیارت کوچ کنند. هر چند جایز است آن را به تأخیر اندازند. (1)

3. تکبیرهای روز عید

در منابع فقهی امامیه آمده است: از نماز ظهر روز عید تکبیرهای مخصوص عید قربان را آغاز کند و آن تکبیرها را در منا بعد از پانزده نماز تکرار کند. این تکبیرها را برخی مانند سید مرتضی، بر اساس آیه «وَلِتُکَبِّرُوا اللَّهَ عَلَی مَا هَدَاکُمْ» (بقره: 185) و برخی از روایات واجب شمرده‌اند. این تکبیرها عبارت‌اند از: «اللَّه اکبر، اللَّه اکبر، لا إله إلّااللَّه وَ اللَّه اکبر، اللَّه اکبر، وَ للَّهِ الحَمد، اللَّه اکبر عَلی مَا هَدَانا. اللَّه اکبر عَلی ما رَزَقَنا من بهیمة الأنعام والحَمد للَّه عَلی مَا أبلانا»؛ فقهای اهل سنت نیز پس از نمازهای واجب ایام عید، گفتن تکبیر را مطرح کرده‌اند. شافعی‌ها و حنبلی‌ها آن را سنّت می‌دانند، اما حنفی‌ها آن را واجب و مالکی‌ها مندوب می‌شمرند. اهل سنت به این تکبیر، تکبیر تشریق می‌گویند، اما از نظر صیغه، تکبیر اهل سنت اندکی با صیغه تکبیر نزد امامیه متفاوت است. اکثر اهل سنت این صیغه را چنین نقل کرده‌اند: «اللَّه اکبر، اللَّه اکبر، لا إله إلّااللَّه و اللَّه اکبر، اللَّه اکبر و للَّه الحَمد». مادام که در منا اقامت دارد، نمازهای واجب و مستحب را در مسجد خیف، به ویژه در جایی که مصلای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بوده است، به جا آورد. (2)