درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 340

از این زکات، تعبیر به زکات فطر (بدونة) کرده‌اند.

2. حکم زکات فطره‌

مذاهب اسلامی (جز حنفیه)؛ زکات فطره را فرض می‌دانند ولی حنفیه آن را به اصطلاح فقهی خود واجب می‌شمرند که مترادف سنت مؤکّد است. (1)یادآوری:

به نظر مذهب امامیه، علاوه بر روایات، در قرآن کریم نیز آیه «قَدْ أفلَحَ مَنْ تَزَکَّی وَ ذَکَرَ اسْمَ رَبّهِ فَصَلَّی» بر وجوب فطریه دلالت دارد.

3. شرایط وجوب زکات فطره‌

امامیه؛ فرد عاقلِ بالغِ هشیارِ غیر فقیر و حرّ باید فطریه خود و افرادی را که نان خور او محسوب می‌شوند بپردازد؛ خواه واجب‌النفقه باشند یا نباشند. فطریه جنین هم واجب نیست، ولی نوزادی که پیش از غروب شب عید فطر متولد شود، فطریه‌اش باید پرداخت شود.

حنبلیه؛ مسلمانی که فقیر نیست و مخارج خود و زن و فرزندانش را علاوه بر نصاب دارد، باید فطریه خود و کسانی را که مؤونه آن‌ها را تأمین می‌کند ولو جنین بپردازد.

حنفیه؛ 1. اسلام 2. حریّت 3. علاوه بر داشتن نیازهای اصلی زندگی و داشتن نصاب از شرایط آن است، ولی عقل و بلوغ شرط آن نیست و مجنون و صغیر غیر فقیر را ولیّ آن‌ها از طرف آن‌ها اخراج می‌کند و واجب است انسانی که شرایط سه‌گانه بالا را دارد فطریه خود، خادم، ولد مجنون کبیر و ولد صغیر فقیر خود را بپردازد و فطریه زوجه بر عهده زوج نیست.