درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 360

3. شاهد گرفتن برای عقد

امامیه؛ مستحب است.

مذاهب چهارگانه (جز مالکیه)؛ حضور دو شاهد هنگام عقد ضروری است و الّا عقد باطل خواهد بود.

مالکیه؛ حضور دو شاهد برای عقد مندوب است ولی برای دخول لازم می‌باشد. (1)

4. نکاح اکراهی و هزلی‌

امامیه؛ باطل است.

مذاهب چهارگانه؛ نکاح هزلی؛ مانند طلاق و عتق هزلی منعقد می‌شود، ولی به عقیده سه مذهب، جز مذهب حنفیه، نکاح اکراهی منعقد نمی‌گردد. حنفیه نکاح اکراهی را صحیح دانسته‌اند. (2)

5. لزوم ولیّ در نکاح‌

امامیه؛ برای عقد پسر و دختر صغیر و مجنون متصل به بلوغ، وجود ولیّ شرط است و در بالغه رشیده غیر باکره شرط نیست، ولی در باکره رشیده اختلافی است و احتیاط در اذن از اوست.

حنبلیه؛ وجود ولیّ ضروری است و نکاح بدون ولی یا نایب او باطل است، ولی در غیر باکره بالغ، رضایت او هم مانند ولیّ شرط است.

حنفیه؛ ولیّ برای صغیره و کبیره مجنونه ضروری است، لیکن برای بالغه عاقله باکره یا ثیّب ضروری نیست. البته باید زوج کفو باشد و الّا ولیّ می‌تواند اعتراض و نکاح را فسخ کند.