درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 362

حنبلیه؛ 1. أب 2. وصیّ أب 3. حاکم 4. طبقات ارث.

حنفیه؛ 1. عصبه نسبی: ابن ولو از زنا و ابن ابن پدر؛ أب‌الاب، برادر، پسر برادر، عمو، پسر عمو، این‌ها ولایت اجبار بر دختر و پسر در حال کودکی دارند ولی در حال بزرگی به جز بر مجنون ولایت ندارند

2. عصبه سببی: مانند معتق جاریه

3. ذووالأرحام در میراث مانند مادر، دختر، دختر پسر، عمه، خاله

4. سلطان

5. قاضی.

شافعیه؛ 1. پدر 2. جدّ پدری 3. برادر 4. پسر برادر 5. عمو 6. معتق 7. حاکم.

مالکیه؛ 1. ولیّ مجبر؛ أب، وصی أب، مالک 2. ابن ولو از زنا 3. اخ و ابن اخ 4. جدّ پدری 5. عمو 6. کافل المرأه 7. حاکم 8. عموم مسلمانان.

یادآوری:

1. به نظر مالکیه، رعایت ترتیب اولیا مندوب است نه واجب.

2. اهل سنت، جز حنفیه ذکورت را شرط ولایت نکاح می‌دانند ولی حنفیه در صورت نبودن اولیای مردم، ولایت زن را در نکاح صغیر و صغیره اجازه می‌دهند. (1)

8. محرمات ابدی‌

مذاهب اسلامی؛ بر اثر نسب، مصاهره و رضاع، طوائفی از زنان و مردان بر یکدیگر حرام می‌شوند که تفصیل آن در ابواب نکاح فقه مطرح شده است. (2)