- پیشگفتار 1
- مقدمه 5
- اشاره 10
- اشاره 10
- فصل اول: آشنایی با پیشینه مذاهب فقهی و چکیدهای از آراء اصولی آنها 10
- 1. برجستهترین مشترکات مذهبی عامه و خاصه 11
- 2. پیدایش مکتب اهل حدیث و اهل رأی در میان عامه 12
- اشاره 12
- الف) مکتب اهل حدیث 12
- ب) مکتب اهل رأی 13
- 4. مذهب حنفی (نخستین مذهب) 15
- اشاره 15
- 3. پیدایش مذاهب چهارگانه عامه 15
- اصول اساسی مذهب حنفی 16
- مهمترین منابع فقهی مذهب حنفی 19
- اشاره 19
- 5. مذهب مالکی (دومین مذهب) 19
- اصول اساسی مذهب مالکی 20
- مهمترین منابع فقهی مذهب مالکی 23
- 6. مذهب شافعی (سوّمین مذهب) 24
- اشاره 24
- اصول اساسی مذهب شافعی 25
- اشاره 26
- 7. مذهب حنبلی (چهارمین مذهب) 26
- مهمترین منابع فقهی مذهب شافعی 26
- اصول اساسی مذهب حنبلی 28
- مهمترین منابع فقهی مذهب حنبلی 29
- برخی از آراء کلامی احمد بن حنبل 29
- 8. تداوم مذهب حنبلی در قرون متأخّر 30
- اصول اساسی استنباط 33
- فصل دوم: مقایسه اصول اساسی استنباط مذاهب اسلامی 33
- 1. قرآن کریم 33
- 3. سنت نبوی منقول به خبر واحد ثقه 34
- 2. سنت نبوی متواتر و مشهور 34
- 4. سنت نبوی منقول به خبر مرسل و ضعیف 34
- 6. قول صحابی 35
- 5. سنت اهل بیت: 35
- 8. قیاس 36
- 7. اجماع 36
- 9. استحسان 37
- 10. عرف و عادت 38
- 11. استصحاب 38
- 12. استقراء 39
- 13. استدلال 40
- 14. شرع من قبلنا 40
- 16. مصالح مرسله 41
- 15. البرائة الاصلیة یا الاباحةالاصلیة 41
- 17. سدّ ذرائع و فتح ذرائع 42
- 19. عمل اهل مدینه 43
- 18. مراعاة الخلاف 43
- 20. اصالة التخییر 44
- 21. اصالة الاحتیاط 44
- اقسام حکم شرعی 45
- 1. اقسام حکم تکلیفی 45
- 2. تقسیم حکم به «واقعی اوّلی» و «واقعی ثانوی» 45
- 3. معنای «سنت» و فرق آن با «مستحب» و «مندوب» 46
- 4. معنای کراهت و ترک اولی 47
- 1. احکام آبها و مطهّرات 49
- 1. آب مطلق 49
- احکام آبها 49
- 2. آب کثیر 49
- فصل سوم: «طهارت» از دیدگاه مذاهب اسلامی 49
- 3. ملاک آب کثیر 50
- 4. آب قلیل 51
- 2. آب مضاف 51
- 1. آب مطلق 51
- مطهّرات 51
- 3. استحاله 52
- 4. سوزاندن نجاست با آتش 52
- 6. زمین 53
- 5. آفتاب 53
- 7. جمعبندی 55
- 1. ادرار و مدفوع غیر حلال گوشت 56
- 2. اعیان نجس 56
- نجاسات 56
- 2. ادرار و مدفوع حلال گوشت 56
- 4. وَذْی و مَذْی و وَدْی 57
- 3. منی 57
- 5. قی (استفراغ) 58
- 6. خون 58
- 9. اجزای مردار 59
- 7. میّت 59
- 8. مردار 59
- 11. فقّاع 60
- 10. شراب 60
- 14. قیح (چرک و زرد آب) 61
- 12. سگ و خوک 61
- 13. کافر 61
- 15. جمعبندی نجاسات 62
- 2. رو به قبله یا پشت به آن نبودن 63
- 1. وجوب ستر عورت 63
- 3. احکام تخلّی 63
- احکام تخلّی 63
- 4. تخلّی در ملک دیگران و در موقوفات 64
- 3. تخلّی بر قبور 64
- 7. استبرا 65
- 6. تخلّی در جاده، خیابان و محل عبور و مرور مردم 65
- 5. تخلّی در آب راکد و جاری 65
- 8. استنجا و تطهیر محل خروج ادرار و مدفوع 66
- 10. مکروهات تخلّی 67
- 11. مستحبات تخلّی 67
- 9. چگونگی انجام استنجا 67
- 2. مذی و ودی 69
- احکام وضو 69
- 4. احکام وضو 69
- 1. ادرار، مدفوع و باد معده و روده 69
- نواقض وضو 69
- 4. امور زایلکننده عقل 70
- 3. خواب غالب بر چشم و گوش 70
- 5. استحاضه قلیله 70
- 7. لمس 71
- 6. مسّ عورت 71
- 8. استفراغ 72
- 9. خون و قیح 72
- 11. ارتداد و خوردن گوشت شتر 73
- 10. قهقهه 73
- 1. شستن صورت 74
- 12. جمعبندی نواقض 74
- احکام وضو 74
- 2. از بالا به پایین شستن صورت 75
- 3. شستن دستها 76
- 4. مسح سر 76
- 6. مسح سر با داشتن حایل 77
- 5. آب مسح 77
- 7. مسح پاها 78
- 8. مسح پا با داشتن حایل 78
- 9. ترتیب 79
- 10. موالات 79
- 11. نیّت 80
- شرایط و غایات وضو 81
- 12. جمعبندی 81
- 2. شرایط مورد اختلاف در وضو 82
- 3. غایات مورد اتفاق در وضو 82
- 4. غایات مورد اختلاف در وضو 83
- 5. وضوهای مستحب 83
- 1. معنای سنتها و مستحبات وضو 84
- مستحبات و مکروهات وضو 84
- 3. معنای مکروهات وضو 85
- 2. مستحبات وضو 85
- 4. مکروهات وضو 86
- 2. احتلام 87
- 5. احکام غسل 87
- 1. موجبات غسل جنابت 87
- غسل جنابت 87
- 3. واجبات غسل جنابت 88
- 5. محرّمات در حال جنابت 89
- 4. اعمالی که غسل جنابت در آنها لازم است 89
- 7. کفایت غسل جنابت از وضو 90
- 6. مکروهات حال جنابت 90
- 2. سنّ بلوغ دختران و حکم آن 92
- 1. تعریف حیض 92
- احکام حیض 92
- 6. احکام بانوان 92
- 4. سنّ یائسگی 93
- 3. یائسگی و حکم آن 93
- 5. مدّت حیض 94
- 6. اکثر طهر 94
- 7. اقلّ طهر 95
- 8. محرّمات مورد اتفاق در زمان حیض 95
- 9. محرّمات مورد اختلاف در زمان حیض 95
- 10. استماع آیه سجده در حال جنابت و حیض 96
- 1. تعریف استحاضه 97
- 2. اقسام استحاضه 97
- احکام استحاضه 97
- 11. کیفیت غسل حیض 97
- 3. غسل استحاضه 98
- 4. حکم استحاضه 98
- 1. تعریف نفاس 99
- 2. اقلّ نفاس 99
- احکام نفاس 99
- 1. غسل مسّ میت 100
- سایر اغسال واجب و مستحب 100
- 3. اکثر نفاس 100
- 4. حکم نفاس و غسل آن 100
- 4. جمعبندی غسلهای واجب 101
- 3. از دنیا رفتن 101
- 2. مسلمان شدن کافر 101
- 5. غسلهای مستحب 102
- 1. نداشتن آب 103
- 7. احکام تیمّم 103
- تیمّم 103
- 2. طلب و جستجوی آب 103
- مسوّغات تیمّم 103
- 4. داشتن آب غیر کافی 104
- 3. ترس و تعذّر از استعمال آب 104
- 6. چیزهایی که تیمّم بر آنها صحیح است 105
- 5. تیمم در تنگی وقت نماز 105
- 7. نیت در تیمم 106
- 8. مسح صورت 106
- 11. موالات 107
- 10. ترتیب 107
- 9. مسح دستها 107
- 12. تسمیه 108
- احتضار و غسل میت 109
- 1. برگرداندن محتضر به سوی قبله 109
- 8. احکام درگذشتگان 109
- احکام محتضر 109
- غسل میّت 110
- 2. تلقین 110
- 1. غسل میت 110
- 3. غسل جنین سقط شده 111
- 2. شرایط مورد اتفاق در وجوب غسل میت 111
- 4. غسل مقداری از جسم 112
- 5. تعداد غسل میت 112
- 6. کیفیت غسل میت 113
- 8. همگن و همسان بودن غاسل 114
- 7. حنوط 114
- 10. فقدان همگن 115
- 9. غسل دادن زن و شوهر به وسیله یکدیگر 115
- 2. حداقل مقدار لازم در کفن 116
- 1. وجوب تکفین 116
- کفن میّت 116
- 3. شرایط و ویژگیها، و سنتها و مستحبات کفن 117
- نماز میت 118
- 1. حکم نماز میت 118
- 4. شرایط مورد اختلاف: حاضر بودن میت 119
- 2. شرایط کسانی که بر میت نماز میگزارند 119
- 3. شرایط مورد اتفاق در نماز میت 119
- 5. قرار دادن جنازه در برابر نمازگزار 120
- 6. قرار دادن میت بر زمین 120
- 8. نماز میت در حال ایستاده 121
- 7. واجبات و ارکان نیت در نماز میت 121
- 9. تعداد تکبیرهای نماز میت 121
- 10. چگونگی نماز میت و آداب آن 122
- 11. اقامه نماز میت در مسجد 123
- 12. شهید 124
- 13. اولیای میت 125
- 14. وقت اقامه نماز میت 127
- 1. تشییع میت 127
- تشییع میّت 127
- 2. شرکت زنان در تشییع جنازه 128
- 1. دفن میت 129
- 3. قرار دادن لحد برای قبر 129
- دفن میّت 129
- 2. دفن میت به سمت قبله 129
- 1. نوشتن روی قبر 130
- احکام قبور 130
- 4. مستحبات و مکروهات دفن 130
- 2. بنای بر قبور 131
- 3. نبش قبر 131
- 4. تعزیت و تسلیت به مصیبتزدگان 132
- 5. گریستن بر میت 132
- 2. زیارت اهل قبور برای زنان 133
- 1. زیارت اهل قبور برای مردان 133
- زیارت اهل قبور 133
- 3. زیارت قبر پیامبراعظم صلی الله علیه و آله و سلم 134
- نمازهای واجب یومیه 135
- 1. اهمیت نماز 135
- فصل چهارم: مباحث نماز از دیدگاه مذاهب اسلامی 135
- 1. نمازهای واجب و نافلهی یومیهو اوقات آنها 135
- 2. تعداد نمازهای واجب یومیه 135
- اوقات نمازهای واجب یومیه 136
- 2. وقت نماز عصر 136
- 1. وقت نماز ظهر 136
- 3. وقت نماز مغرب 137
- 5. وقت نماز صبح 138
- 4. وقت نماز عشا 138
- 6. اقامه نماز در برخی زمانها دارای نهی است 139
- 7. نماز متعلق نهی 139
- 9. موارد جواز جمع میان دو نماز 141
- 8. جمع بین نمازهای ظهر و عصر، مغرب و عشا 141
- تعداد و احکام نمازهای نافله 142
- 1. نمودار نمازهای غیر واجب 142
- 2. تفصیل نمازهای نافله 143
- 3. نمازهای شب و وتر و حکم قنوت در آنها 146
- 4. حکم قنوت در نمازها 147
- 2. مقدمات نماز: 149
- اشاره 149
- قبله 150
- 1. حکم قبله 150
- 2. تعریف قبله 151
- 3. جهل به جهت قبله 151
- 4. نماز در جوف و بام کعبه 152
- 1. حکم ستر عورت در نماز 153
- لباس نمازگزار 153
- 2. حدّ عورت و پوشش در نمازها 153
- 3. حکم پوشش در غیر نماز 154
- 4. حد پوشش مردان در غیر نماز 154
- 5. حد پوشش زنان در غیر نماز 155
- 6. نگاه مرد به زن نامحرم 156
- 7. نگاه زن به مرد نامحرم 156
- 9. شرایط لباس نمازگزار 157
- 8. حکم لمس و صدا 157
- 11. نماز زن و مرد در کنار یکدیگر 158
- 10. شرایط مکان نمازگزار 158
- 13. نماز در مقبره 159
- 12. مکانهایی که نماز در آنها مکروه است 159
- 15. عبور از مقابل نمازگزار 160
- 14. قرار دادن سُتره 160
- 16. جلوگیری نمازگزار از عبور دیگران 161
- 2. آداب مسجد 162
- 1. نمازگزاردن در مسجد 162
- احکام مساجد 162
- 4. خوابیدن در مسجد 163
- 3. محل عبور قرار دادن مسجد 163
- اذان و اقامه 164
- 5. وارد کردن نجس و متنجس در مسجد 164
- 1. مشروعیت اذان 164
- 2. جایگاه اذان 165
- 3. الفاظ مورد اتفاق در اذان 165
- 4. الفاظ مورد اختلاف در اذان 165
- 6. حکم اقامه 166
- 5. حکم اذان 166
- 7. فاصله بین اذان و اقامه 167
- 8. الفاظ اقامه 168
- 9. اذان و اقامه برای زنان 169
- 10. اذان برای اموری خاص 170
- 3. ارکان و واجبات نماز 171
- اشاره 171
- 1. ارکان و واجبات نماز 172
- واجبات نماز 172
- 1. معنا و حکم نیت 175
- واجب اول: نیّت 175
- 2. تلفظ به نیت 176
- 1. معنای تکبیرة الاحرام و حکم آن 177
- واجب دوم: تکبیرة الاحرام 177
- 2. لفظ تکبیرة الاحرام 177
- 1. حکم قیام در نمازهای فریضه و نافله 178
- واجب سوم: قیام 178
- 2. مقدار لازم در قیام 178
- واجب چهارم و هفتم: قرائت و ذکر 179
- 1. حکم فاتحة الکتاب و ذکر 179
- 3. تکفیر یا تکتّف (دست بسته نماز خواندن) 180
- 2. حکم قرائت مأموم 180
- 4. حکم بسمله 181
- 5. استعاذه 182
- 6. دعای افتتاح 182
- 7. تأمین (آمین گفتن پس از حمد) 183
- 8. قرائت سوره، بعد از فاتحه 184
- 9. مقدار لازم از سوره در قرائت 184
- 11. تکبیرهای انتقال 185
- 10. حکم قرائت سوره برای امام و مأموم و منفرد 185
- 12. بالا بردن دستها هنگام تکبیرها 186
- 13. باز کردن بین دو پا 186
- 2. ذکر رکوع 187
- 1. حکم رکوع 187
- واجب پنجم 187
- 3. ذکر برخاستن از رکوع 188
- واجب ششم: سجده 189
- 1. چگونگی رفتن به سجده و برخاستن از آن 189
- 2. حکم سجده 189
- 4. ما یصحّ السجود علیه 190
- 3. اعضای سجود 190
- 5. بالا بودن موضع سجده 191
- 7. چگونگی قرار دادن اعضای سجده بر زمین 192
- 6. ذکر سجده و مقدار آن 192
- 8. چگونگی نشستن پس از سجده 193
- 10. نشستن بین دو سجده 194
- 9. جلسه استراحت 194
- 12. مواضع سجده تلاوت 195
- 11. سجده تلاوت 195
- 13. دعای هنگام سجده تلاوت 196
- 14. سجده شکر 196
- 15. تشهد اول 197
- 16. تشهد آخر 197
- 17. ذکر تشهد 197
- واجب هشتم: تشهد 197
- 18. استحباب اشاره با انگشت سبابه 198
- 20. صلوات در تشهد آخر 199
- 19. صلوات در تشهد اول 199
- 21. دعا در تشهد آخر 200
- 22. سلام 201
- 23. صیغه سلام 201
- واجب نهم: سلام 201
- 25. نیت در سلام 202
- 24. توجه و اشاره به چپ و راست هنگام سلام 202
- 1. ترتیب 203
- واجب دهم: ترتیب 203
- 1. موالات 204
- واجب یازدهم: موالات 204
- مبطلات نماز 205
- 1. مهمترین مبطلات نماز 205
- 4. مبطلات و مکروهات نمازو احکام سهو و شک 205
- 2. شک در عدد رکعات 207
- احکام شک و سهو در نماز 207
- 1. مکروهات نماز 207
- 3. اسباب سجده سهو 208
- 4. حکم سجده سهو 209
- 5. چگونگی سجده سهو 210
- نماز مسافر 212
- 5. نماز مسافر و نماز جماعت 212
- شرایط قصر خواندن نماز 212
- 1. قصر نماز در سفر 212
- 1. مسافت شرعی 212
- 5. گذشتن از حدّ ترخص 213
- 2. قصد سفر از زمان خروج 213
- 4. سفر شغلی 213
- 3. مباح بودن سفر 213
- 6. اقتدای مسافر به حاضر 214
- 7. نیت اقامت 214
- نماز جماعت 215
- 1. حکم جماعت در نمازهای روزانه 215
- احکام نماز جماعت 215
- 2. اهمیت نماز جماعت/ 216
- 3. به جماعت خواندن نمازهای غیر روزانه 216
- 4. شرایط امام جماعت؛ موارد اتفاقی 217
- 5. شرایط امام جماعت؛ موارد اختلافی 218
- 6. اقتدا به مخالف در مذهب یا اجتهاد 218
- 7. اتحاد مکان و نبودن حایل 219
- 9. حکم مسبوق 220
- 8. نماز پیرامون کعبه 220
- اشاره 221
- 6. نمازهای دیگر: 221
- 1. اذن حاکم 222
- نماز جمعه 222
- شرایط وجوب اقامه نمازجمعه 222
- 1. وجوب نماز جمعه 222
- 3. عدد شرکتکنندگان 223
- 2. جماعت 223
- 4. تعدّد جمعه و رعایت فاصله 223
- 5. محل اقامه نمازجمعه 224
- 9. محتوای خطبه نماز جمعه 225
- 8. شرایط مکلّفان به شرکت در نماز جمعه 225
- 6. ایراد دو خطبه 225
- 7. عدالت امام جمعه 225
- 10. حرف زدن در حال خطبه 226
- 11. شرط عربی بودن خطبه 227
- 12. چگونگی نماز جمعه 227
- نماز عیدین 228
- 1. حکم نماز عید 228
- 2. چگونگی نماز عید 229
- نماز آیات 230
- 1. حکم نماز کسوف و خسوف 230
- 3. آداب نماز عید 230
- 4. تکبیرهای ایام عید 230
- 3. چگونگی انجام نماز کسوف و خسوف 231
- 2. اقامه نماز کسوف و خسوف به جماعت 231
- 5. سایر آیات 232
- 4. نماز زلزله 232
- 7. چگونگی انجام نماز استسقا 233
- 6. حکم نماز استسقا 233
- نماز استسقا 233
- 8. آداب نماز استسقا 234
- 9. نماز تراویح 234
- نماز تراویح 234
- 10. مندوبات نماز تراویح 235
- 11. برخی نمازهای مستحب 236
- فصل پنجم: مباحث روزه از دیدگاه مذاهب اسلامی 237
- اشاره 237
- 2. اقسام روزه 238
- 1. تعریف روزه 238
- روزه و مبطلات آن 238
- 3. وجوب روزه ماه مبارک رمضان 239
- 4. مبطلات روزه که مورد اتفاق است 239
- 1. مفسدات موجب قضا و کفاره در ماه رمضان 240
- مفطرات روزه 240
- موجبات قضا 241
- 1. مبطلات موجب قضا، در ماه رمضان 241
- 1. شرایط وجوب روزه 243
- احکام روزه 243
- 3. قضای روزه رمضان 244
- 2. کسانی که روزه بر آنها واجب نیست 244
- 5. کفاره افطار عمدی 245
- 4. فدیه تأخیر قضای رمضان 245
- 6. قضای نماز و روزه از سوی میت 246
- 7. روزه در مناطق قطبی 246
- 9. حکم روزه در سفر 247
- 8. روزه مسافر 247
- 2. شرطیت اتحاد افق 248
- احکام هلال 248
- 1. ثبوت ماه رمضان 248
- 5. راههای اثبات هلال 249
- 3. اعتبار حکم حاکم 249
- 4. اعتبار قول منجّمان 249
- اقسام روزه 250
- 1. روزههای حرام 250
- 3. روزه یومالشک 251
- 2. روزه مستحب گرفتن زن 251
- 4. روزههای مکروه 252
- 5. روزه عاشورا 252
- 7. شب قدر 253
- 6. روزههای مستحب 253
- 3. شرایط مورد اتفاق در اعتکاف 254
- احکام اعتکاف 254
- 2. مدت اعتکاف 254
- 1. اعتکاف 254
- 5. طهارت از جنابت، حیض و نفاس 255
- 4. روزه در زمان اعتکاف 255
- 6. مسجد محل اعتکاف 256
- 7. خروج از مسجد در حال اعتکاف 256
- 8. آمیزش جنسی در حال اعتکاف 257
- 9. محرّمات و مفسدات دیگر در اعتکاف 258
- وجوب حج 259
- 3. شرایط وجوب حج 259
- 1. وجوب حج و شرایط و اقسام آن 259
- 2. واجبات احرام 259
- 2. فوری یا تراخی بودن وجوب حج 259
- فصل ششم: مباحث حج و عمرهاز دیدگاه مذاهب اسلامی 259
- 1. وجوب حج، یک بار در عمر 259
- 4. اسلام، شرط صحت یا وجوب 260
- 5. وجوب همراه داشتن مَحْرم (بر زنان) 260
- 6. نیابت در حج 261
- 7. استنابه برای مستطیع عاجز یا میّت 261
- 8. نیابت از بلد یا میقات 261
- 1. انواع حج 262
- اقسام حج 262
- 2. حج قِران 262
- 3. انتخاب نوع حج 263
- میقات احرام 264
- 2. احرام قبل از میقات 264
- 1. مواقیت مکانی 264
- 4. ماههای حج 265
- 3. عبور از میقات بدون احرام 265
- احرام 266
- 1. مستحبات احرام 266
- 5. احرام قبل از ماههای حج 266
- 3. واجبات احرام 267
- 2. تیمم بدل از غسل احرام 267
- 4. حکم تلبیه 268
- 5. ذکر تلبیه 269
- 3. عقد ازدواج برای خود و دیگران 270
- 2. جماع و مقدمات آن 270
- 3. تروک احرام 270
- 1. شکار صحرایی وحشی 270
- 6. پوشیدن چیز دوخته 271
- 4. استمنا و خود ارضایی جنسی 271
- 5. استفاده از عطریّات و چیزهای خوشبو 271
- 9. فسوق 272
- 7. پوشیدن چکمه و جوراب و مانند آن 272
- 8. سرمه کشیدن 272
- 10. جدال 273
- 11. نگاه در آینه 273
- 12. کشتن جانوران ساکن در بدن 273
- 13. انگشتر به دست کردن 273
- 15. روغن مالی به بدن 274
- 14. پوشش زیور برای زنان مُحرم 274
- 18. پوشاندن صورت برای زنان 275
- 17. پوشاندن سر برای مردان محرم 275
- 16. ازاله مو 275
- 20. بیرون آوردن خون از بدن خود 276
- 19. استظلال 276
- 21. ناخن گرفتن 276
- 22. کندن دندان 276
- 24. سلاح در بر داشتن (مسلّح شدن) 277
- 23. کندن درخت یا گیاهان روییده در حرم 277
- 25. حنا 277
- 26. محرمات احرام به صورت شعر 278
- 1. قطع تلبیه در احرام عمره تمتّع 279
- 4. طواف و نماز آن 279
- 5. سعی 279
- 6. تقصیر 279
- 2. حکم ورود به مکه 279
- ورود به مکه 279
- 3. آداب ورود به مکه و مسجدالحرام 280
- اقسام طواف 281
- طواف 281
- 1. طواف قدوم 281
- 2. طواف عمره تمتّع 282
- 4. طواف زیارت 282
- 3. طواف عمره مفرده 282
- 8. شرایط طواف 283
- 5. طواف نساء 283
- 6. طواف وداع 283
- 7. طواف مستحب 283
- 9. واجبات طواف 285
- 10. مستحبات طواف 286
- 11. اضطباع 287
- 12. رَمَل 288
- 1. وجوب سعی میان صفا و مروه و شرایط و کیفیت آن 289
- سعی میان صفا و مروه 289
- 13. نماز طواف 289
- 2. تعداد سعی 290
- 3. تکرار سعی 290
- 1. حلق یا تقصیر در عمره تمتّع 291
- تقصیر 291
- 2. تعداد افعال واجب در عمره تمتّع 292
- 3. چگونگی تقصیر 293
- 4. حلق یا تقصیر در عمره مفرده 293
- 5. تعداد افعال واجب در عمره مفرده 294
- احرام حج 295
- 9. مناسک منا 295
- 7 احرام حج 295
- 8. وقوف به عرفات و مشعر 295
- 1. زمان و مکان احرام حج 295
- وقوف در عرفات 296
- 1. زمان وقوف در عرفات 296
- 2. قطع تلبیه در احرام حج 296
- 2. خطبه امام در عرفات 297
- 4. جمع نماز ظهر و عصر در عرفات 298
- 3. قصر یا تمام بودن نماز امام و سایر حجاج در عرفات 298
- 6. مستحبات وقوف در عرفات 299
- 5. نماز جمعه در عرفات 299
- 7. زمان کوچ از عرفات 300
- وقوف در مشعرالحرام 300
- 8. بیتوته شب عید در مشعرالحرام (پیش از وقوف بینالطلوعین) 300
- 9. وقوف پس از طلوع فجر در مشعرالحرام 301
- 10. شرایط وقوف در عرفات و مشعرالحرام 302
- 11. نماز مغرب و عشای شب عید قربان و چگونگی آن 303
- 12. مستحبات وقوف در مزدلفه 304
- 1. مناسک واجب منا در عید قربان 305
- مناسک منا 305
- 2. ترتیب اعمال عید قربان 305
- 1. جنس و اندازه شنها (سنگریزه) 306
- ویژگی شنها 306
- 1. محل جمعآوری سنگریزه 307
- شرایط رمی 307
- 3. مباح بودن حصاة 308
- 2. بکر بودن سنگریزهها 308
- 1. پرتاب کردن 309
- 2. اصابت به جمره 309
- واجبات رمی 309
- 3. تعداد سنگها 310
- 4. پشت سر هم انداختن 311
- 5. زمان رمی جمره عقبه 311
- 6. مستحبات و سنن رمی جمره عقبه 312
- قربانی و احکام آن 313
- 1. ذبح 313
- 4. تعداد قربانی 314
- 2. سنّ قربانی 314
- 3. صفت و ویژگیهای قربانی 314
- 5. بدل قربانی 315
- 7. زمان ذبح 316
- 6. مکان ذبح 316
- 1. وجوب حلق یا تقصیر 317
- احکام حلق یا تقصیر در حج 317
- 3. مکان حلق یا تقصیر 318
- 2. زمان حلق یا تقصیر 318
- 6. خروج از احرام حج 319
- 4. وظیفه مردان بدون مو (اگر حلق برای آنها متعین باشد) 319
- 5. مستحبات حلق 319
- 7. مراحل تحلّل از احرام 320
- 1. خطبه روز عید قربان 321
- اهمّ مستحبات منا 321
- 2. کوچ از منا در روز عید 322
- 3. تکبیرهای روز عید 322
- 10. اعمال بعد از منا 323
- 11. مناسک ایام تشریق 323
- 1. طواف زیارت 323
- واجبات بعد از اعمال منا 323
- 2. نماز طواف زیارت 323
- 3. سعی میان صفا و مروه 324
- 4. تحلّل دوم از احرام 324
- 6. تحلّل سوم از احرام 325
- 1. بیتوته شب یازدهم و دوازدهم در منا 325
- 5. طواف نساء و نماز آن 325
- مناسک ایام تشریق 325
- 3. عبادت در مکه به جای بیتوته در منا 326
- 2. کفاره ترک بیتوته 326
- 1. رمی جمرات سهگانه در روزهای یازدهم و دوازدهم 327
- 4. حکم معذورین از بیتوته 327
- رمی ایام تشریق 327
- 2. ترتیب در رمی جمرات سهگانه 327
- 3. زمان رمی جمرات سهگانه، روزهای یازدهم و دوازدهم 328
- 4. کوچ از منا در روز دوازدهم (نَفْر اول) 328
- 5. بیتوته شب سیزدهم برای کسی که غروب آن شب در منا بوده 329
- 6. بیتوته شب سیزدهم برای کسی که در حال احرام، صید یا با زن نزدیکی کرده 329
- 7. رمی روز سیزدهم 330
- 8. زمان رمی روز سیزدهم 330
- 10. خطبه امام پیش از نَفْر اول 331
- 9. زمان کوچ از منا در روز سیزدهم (نَفْر دوم) 331
- خاتمه 332
- قسمت اول: سیری در مباحث زکات و خمساز نگاه مذاهب اسلامی 339
- 1. زکات فطره 339
- اشاره 339
- فصل هفتم: مروری بر سایر ابواب فقهیاز دیدگاه مذاهب اسلامی 339
- زکات فطره 339
- 3. شرایط وجوب زکات فطره 340
- 2. حکم زکات فطره 340
- 4. مقدار فطریه 341
- 5. مصرف فطریه 342
- 6. چگونگی پرداخت فطریه 342
- 7. زمان وجوب فطریه 343
- 9. موارد مورد اتفاق در متعلّق زکات 344
- 8. اهمیت زکات 344
- زکات اموال 344
- 10. موارد اتفاقی در عدم تعلّق زکات 345
- 11. موارد اختلافی میان امامیه و سایر مذاهب در تعلّق زکات 346
- 13. مهمترین موارد اختلافی در وجوب خمس 347
- 12. وجوب خمس غنیمت 347
- 14. نتیجهگیری 348
- قسمت دوم: سیری در ابواب معاملاتاز نگاه مذاهب اسلامی 349
- اشاره 349
- 1. اشاره 350
- باب بیع و مکاسب محرمه 350
- 2. احکام کلی بیع 350
- 3. مکاسب محرمه 351
- 2. علایم بلوغ 352
- 1. عوامل حجر 352
- باب حجر 352
- 3. اولیای صغیر 353
- عقود شرعی دیگر 354
- 1. مضاربه 354
- 2. شرکت 354
- 4. ضمان و کفالت و حواله 355
- 3. اجاره 355
- 5. هبه 355
- 6. رجوع در هبه 356
- 7. وصیت 356
- 8. وصیت به حج و قرائت قرآن و مانند آن 357
- قسمت سوم: مروری بر احوال شخصیهاز نگاه مذاهب اسلامی 358
- اشاره 358
- 1. حکم نکاح 359
- 2. نکاح موقت 359
- نکاح 359
- 5. لزوم ولیّ در نکاح 360
- 4. نکاح اکراهی و هزلی 360
- 3. شاهد گرفتن برای عقد 360
- 6. ولیّ مجبر 361
- 7. مراتب اولیا 361
- 8. محرمات ابدی 362
- 10. ازدواج با کفار 363
- 9. محرمات بالجمع 363
- 11. مهمترین شرایط حرمت با شیرخواری 363
- 12. کمیّت رضاع موجب حرمت 364
- 1. ارکان طلاق 365
- مباحث طلاق 365
- 2. سه طلاقه و ملاک آن 366
- 3. حشرات 367
- 2. چهارپایان 367
- مباحث اطعمه و اشربه 367
- 1. پرندگان حلال و حرام 367
- چند واجب اجتماعی 368
- 5. حیوان جلّال 368
- 4. آبزیان 368
- 6. ولیمه 368
- 7. افشای سلام و ردّ آن 369
- 8. تسمیت العاطس 369
- قسمت چهارم: مروری بر سیاسات از دیدگاه مذاهب اسلامی 370
- اشاره 370
- مجازات اسلامی 371
- 2. مشروبخواری 371
- 1. انواع مجازات 371
- 4. حکم مواد مخدر 372
- 3. حکم مشروبات مست کننده 372
- 5. حدّ زنا و لواط 372
- 8. وطی بهائم 373
- 6. تحریم به اثر لواط 373
- 7. وطی در دُبُر 373
- انواع مجازات 374
- 9. حکم حیوان وطی شده 374
- 10. استمنا با دست 374
- 11. مساحقه 375
- 12. حدّ سرقت 375
- قصاص و دیات 375
- 1. ولیّ دم 375
- 2. قتل مسلمان به خاطر قتل ذمّی 376
- 3. دیه زن 376
- 4. مقدار دیه 376
- 5. قصاص از مرد به خاطر زن 377
- 7. وجوب امامت 377
- 6. مجری حدود و قصاص 377
- مباحث امامت 377
- 9. امامت 378
- 8. شرایط امامت 378
- 10. اجماع بر ولایت فقیه 378
- بخش پایانی 380
- خاتمه 380
- فهرست منابع 382
تضییع مال، کراهت دارد. (1)
3. استحاله
مذاهب اسلامی؛ استحاله عبارت است از دگرگون شدن ماهیت چیزی و تبدیل آن به ماهیتی دیگر؛ مانند تبدیل خمر به سرکه و خون آهو به مشک. به نظر همه مذاهب اسلامی، استحاله از مطهّرات محسوب میشود. (2)یادآوری:
در برخی از منابع فقهی شیعه، به مواردی چون تبدیل خمر به سرکه، به جای «استحاله»، «انقلاب» گفته شده است. (3)
4. سوزاندن نجاست با آتش
امامیه؛ اگر سوزاندن، نجاست را تبدیل به خاکستر یا دود یا بخار کند، مطهّر است ولی اگر با سوختن، تبدیل به زغال یا سفال یا آجر شود، مطهّر نیست.
حنبلیه؛ مطهّر نیست و خاکستر و دودِ نجس، همچنان نجس است.
حنفیه؛ مطهّر است.
شافعیه؛ مطهّر نیست و خاکستر و دودِ نجس، نجس است.
مالکیه؛ آتش زایل کننده نجاست نیست. البته مشهور مالکیه خاکستر نجس را پاک میدانند.
1- تذکرة الفقها، ج 1، صص 33- 31؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 1، ص 440؛ الخلاف، ج 1، صص 5 و 4؛ فرهنگ فقه، ج 1، ص 96
2- تذکرة الفقها، ج 1، صص 75 و 74؛ فرهنگ فقه، ج 1، ص 394؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 1، صص 29 و 28
3- العروةالوثقی، ج 1، ص 132