درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 6

سازد کجاست؟ بی‌تردید، نخستین مأمن و جایگاه قابل تکیه‌ای که زائر برای رسیدن به پاسخ‌هایش می‌یابد، روحانی کاروانی است که درطول سفر همراه او است و او را گام به گام، نه تنها هدایت به مقصود، که ایصال الی المطلوب می‌کند.

در سال‌های اخیر، که هر سال بیش از نیم میلیون نفر از ایران برای انجام مناسک حج و عمره عازم سرزمین وحی می‌شوند، تعداد قابل توجهی از آن‌ها را افراد تحصیل‌کرده و دانشگاهیان و دانش‌آموزان تشکیل می‌دهند و از پرسش‌های مهم و اساسی آن‌ها درباره تفاوت‌های فقهی مذاهب است و کسی که مسؤولیت سنگین هدایت و ارشاد مذهبی کاروان را بر دوش گرفته، نمی‌تواند پرسش‌های زائران را در مورد تفاوت‌های فقهی مذاهب بی‌پاسخ بگذارد و از کنار آن بی‌تفاوت بگذرد.

3. افزون بر نیازهایی که به آن‌ها اشاره شد، یک روحانی و عالم پیرو اهل‌بیت علیهم السلام در مکه و مدینه، به طور طبیعی با مسلمانان سایر مذاهب رو به رو می‌شود و با آن‌ها به گفت و گو و چه بسا بحث علمی می‌پردازد، و این در حالی است که بسیاری از آن‌ها، اهل فضل و علم و افراد فرهیخته‌ای هستند که گفت و گو با آن‌ها و پاسخگویی به پرسش‌ها و شبهاتشان در موضوعات فقهی، نیازمند آشنایی اجمالی با فقه و فتاوای آن‌ها در فروع مختلف مربوط به مناسک حج و عبادات شرعی است. پس یک عالم دینی پیرو فقه اهل‌بیت علیهم السلام نمی‌تواند از آن‌ها کم اطلاع و یا ناآگاه باشد.

4. می‌توان گفت: از همان آغاز اسلام و پیدایش تشیع، فضای اختناق و ارعاب بر پیروان اهل بیت علیهم السلام حاکم بود. از نمونه‌های آن سبّ و لعنی است که در منبرها و وعظها، به امیر مؤمنان، علی علیه السلام می‌کردند و روشن است آن‌چه از همان ابتدا در میان مسلمانان رواج داشت و تبلیغ می‌شد، فقه اهل سنت بود و جامعه بر اساس فتوای آن‌ها اداره می‌شد و اعمال فردی و اجتماعی؛ اعم از عبادات، معاملات و سیاسات مسلمانان، بر پایه فقه آن‌ها شکل می‌گرفت.