جامع شتات جلد 1 صفحه 128

238- سوال:

238- سوال: بفرمایند که ترتیب در قضای صلوه واجب است یا نه؟ و بر فرض وجوب ترتیب، در نیابت هم باید ترتیب را ملاحظه نمود یا نه؟

جواب:

جواب: اظهر در نظر احقر، عدم وجوب ترتیب است در اصل قضا، الا در ترتیبات جعلیه الهیه، مثل تقدم ظهر بر عصر ومغرب بر عشا، نه مثل تقدمات قشریه لازمه نفس اوقات، مثل ظهرین بر عشائین، وعشائین بر صبح، وبه طریق اولی در صلوه استیجار. پس اظهر آن است که چند نفر در یک روز با هم میتوانند نماز کرد، بدون تقدم وتأخر، بلی احوط، ملاحظه ترتیب است، چنانکه ظاهر مشهور، است.

239- سوال:

239- سوال: هرگاه عمرو موصی، پنجاه سال نداشته باشد و وصیت پنجاه سال صلوه بکند، وصیت صحیح است یا نه؟ و بر فرض صحت، نایب چه نحو نیت کند؟ نیت قضا بکند یا نیت قربت؟

جواب:

جواب: بلی، هرگاه مقصود او این باشد که احتیاط نمازهایی را کرده باشد که اگر نماز بعضی صحیح نباشد آن زیادتی در عوض آن باشد باکی نیست، والا در زاید بر قدر واجب، استیجار صورتی ندارد و قصد قربت کافی است، زیرا گاه است که اصل استیجار از راه احتیاط است نه از راه علم به شغل ذمگی و باید دانست که اینکه گفتیم که قصد قربت کافی است مراد ما، قصد عمل منوب عنه است والا عمل نایب موجر، واجب است و باید قصد وجوب بر خود را داشته باشد که بر منوب عنه مستحب بوده از راه احتیاط و چون محتمل است که بعض نمازهای منوب عنه، واجب و بعضی مستحب باشد قصد قربت را برای آن گفتیم که قدر مشترک ما بین آنها باشد. و باید دانست که اظهر جواز استیجار عبادات قبل از بلوغ است در حال تمییز، چون اقوی در نظر حقیر، این است که عبادات صبی ممیز، شرعیه است نه محض تمرین، پس استیجار ازید از ایام تکلیف به این وجه هم ممکن است. و بدان که در اصل مسئله اعاده نمازی که محکوم است به صحت شرعا و قضای آن در حال حیات یا بعد از ممات، مجال سخن هست، و شهید در ذکری گفته است که مشهور شده است ما بین متأخرین علما در کردار و گفتار (هر دو) احتیاط کردن به قضای