جامع شتات جلد 1 صفحه 152

تباین است وتمایز به محض نیت است. واین از قبیل آن نیست که نماز در مسجد کردن مستحب است که این استحباب، امر خارج مقارن عبادت، است نه داخل در ماهیت، پس هر گاه کسی به اعتقاد این که آن موضع مسجد است شروع کرد به نماز از برای ادراک فضیلت نماز در مسجد ودر بین نماز معلومش شد که آنجا مسجد نیست، اینجا نماز صحیح است چون در مسجد بودن جزء ماهیت نیست. وبه هر حال محض نیت جماعت منشأ حصول تباین می شود واحد متباینین موجب امتثال از دیگری نمی شود و از این جهت است که در مواضع عدول از نمازی به نماز دیگر، اقتصار میکنیم به مورد نص. وظاهر این است که مسئله از غایت وضوح محتاج به بیان نیست و این که در اول وهله، مکلف مخیر است ما بین نماز جماعت و فرادی وجماعت افضل فردین است، لازم نمیآید که بعد از دخول در احد فردین به آن تخییر باقی باشد. خصوصا در وقتی که بتوان این را آن کرد به سبب حصول ممیزات خارجتا در خارج.

292- سوال:

292- سوال: در دو رکعت آخر، آیا بر مأموم لازم است ذکر یا قرائت یا نه؟ و هر گاه لازم باشد عمدا یا جهلا ترک نماید، نماز او باطل است یا صحیح؟

جواب:

جواب: احوط بلکه اظهر این است که ترک نکند قرائت یا ذکر را به اینکه ساکت بماند واحوط بلکه اظهر این است که قرائت را ترک کند، خصوصا در نماز جهریه و اکتفا به ذکر کند واحوط این است که به مطلق ذکر اکتفا نکند، اگر چه اظهر کفایت آن است بلکه بهتر آن است که تسبیحات اربع بگوید وآن را هم سه مرتبه بگوید.

293- سوال:

293- سوال: هر گاه مأموم در رکعت آخر به امام نرسد وقرائت بر او واجب باشد و وقت او وفا ننماید که قرائت را تمام نماید، متابعت امام نماید یا قصد انفراد نموده، قرائت را تمام نماید؟

جواب:

جواب: هر گاه مظنه دارد که وقت، وفا می کند به حمد وسوره یا به حمد تنها، شروع کند به خواندن و هر گاه در بین قرائت، امام به رکوع رود، حمد را تمام کند و ملحق شود به امام، هر چند رکوع را با او در نیابد و هر گاه جزم دارد یا مظنه دارد که