جامع شتات جلد 1 صفحه 157

که اجمال در مخصص حاصل شود وبا وجود اجمال، عام از حجیت خود ساقط می شود در قدر اجمال، پس تکیه به عموم جواز عدول نمیتوان کرد، با وجود اینکه می گوییم که در اینجا هر چند جازم به احدهما هست، ولکن شکی ندارد که اگر عدول به غیرهما کند از احدهما به غیرهما کرده به خلاف صورت تردد مابین احدهما، که در اینجا هر گاه اختیار احدهما کند جزم به عدول از احدهما به آن دیگر نیست، زیرا که گاه هست که همان سوره از احدهما را که قصد کرده بود، باز همان را بخواند. پس این دو سوره در اینجا به منزله جمیع سور است، در جایی که متردد باشد میان همه سوره های قرآن، زیرا که در اینجا هم می گوییم که جایز بود از برای او که یکی از این دو سوره بخواند وبسم الله گفت ومعلوم نیست به قصد کدام گفته، همچنانکه در آنجا جایز بود که هر یک از سور قرآنی بخواند وبسم الله گفت ومعلوم نبود که کدام را قصد کرده، پس چنانکه در آنجا جایز است تجدید به قصد هر سوره ای به مجرد احتمال عدم قصد یکی از سوره ها در اینجا هم جایز است تجدید بسم الله وخواندن احدهما، چون علم ندارد که همین را که حالا می خواند غیر آن بود که قصد کرده بود، زیرا آنچه جایز نیست عدول از احدهماست به غیر آن جزما، است ودر اینجا معلوم نیست عدول، بلکه محتمل است همان سوره که قصد کرده بود، همان را الحال اختیار کرده.

301- سوال:

301- سوال: زید، عالم است به اینکه هر گاه در بلدی سی روز مترددا بماند بعد از آن باید نماز را تمام کند، ودو ماه اتفاق افتاده که مترددا در بلدی مانده ونماز را در این مدت دو ماه قصر کرده وملتفت بر این مطلب نشده که باید تمام کند، یعنی علم به مسئله داشته وعلم هم داشته که دو ماه مانده واز مسئله ذهول داشته، الحال التفات به هم رسانیده، آیا قضای نمازهای بعد از سی روز، بر او واجب است یا نه؟

جواب:

جواب: بلی واجب است قضای نمازهای بعد از سی روز و همچنین است هر گاه قصد اقامه ده روز بکند وفراموش کند وقصر کند که واجب است اعاده در وقت ودر خارج وقت. واین مثل مسافر نیست که هر گاه سهوا تمام کند بر او لازم است اعاده در وقت. ودر خارج وقت بر او قضا نیست علی الاظهر.