جامع شتات جلد 1 صفحه 183

1- اگر لفظ " حصار " درست باشد و در حقیقت " حصاد " نباشد بیتردید مشروط است بر اینکه عمل حصار کشی فقط به خاطر محصول همان سال باشد و شاید " حصاد " صحیح باشد که نسخه برداران به صورت " حصار " در آورده اند.

اشکال هست، و لکن حقیر الزام نمی کنم که زکوه آن را بدهند، بلکه اظهر سقوط زکوه است از خراج و در شرع تقدیر معینی از برای خراج نیست، بلکه آنچه در زمان امام رأی او بر آن قرار میگرفته همان بوده است و آنچه هم در این زمان متعارف حکام جور است که میگیرند به اسم مالیات و خراج، همان وضع می شود نه مطلق عوارض و صادریات.

326- سوال:

326- سوال: سؤال می شود که کسی زکوتی بر ذمه او قرار گرفته است در نزد خود نگاه دارد و به مصرف مهمان مستحق و ارباب استحقاق بتدریج برساند، یا آنکه در رفع محصول و بخش آن، باید به اهلش رساند؟

جواب:

جواب: با وجود مستحق و عدم عذر شرعی تأخیر در اخراج صورتی ندارد، والله العالم.

327-سوال:

327-سوال: کسانی که زکوه میگیرند باید اصول دین خود را به دلیل، دانسته باشند به مرتبه ای که خود را مطمئن کرده باشند یا ضرور نیست تحقیق اینگونه مراتب، همین که فقیر و محتاج است و نماز می کند به او میتوان داد؟

جواب:

جواب: همین که شیعه و نمازگزار است و فسادی از او ظاهر نیست ظاهرا کافی است وتفحص واجب نیست. اگر چه احوط اعتبار عدالت است، اما وجوب آن بر حقیر ظاهر نیست. والله العالم.

328- سوال:

328- سوال: عشر و نصف عشری که فقها فرموده اند، در مثل قنواتی که خرج او بسیار می شود از جهت مقنی و ممیز، از کدام یک محسوب می شود و وجه اجاره ملک را هم زکوه باید داد یا نه؟

جواب:

جواب: اخراجات بسیار باعث کم شدن از عشر نمی شود، الا در آنجایی که شرع فرموده است و آن مواضعی است که بالا آوردن آب وبه زمین رساندن محتاج به آلتی باشد مثل چرخ و دولاب و شتر بارکش و امثال آن و خرج قنوات. وحفر نهر وامثال اینها از این بابت نیست، و اما وجه اجاره، پس اگر مراد این است که وجهی که در عوض اجرت زمین میگیرند زکوه دارد یا نه؟ آن زکوه ندارد. و اگر مراد این است که کسی که زمین را اجاره می کند به وجهی و زراعت می کند، آیا این وجه را از جمله مؤنه