جامع شتات جلد 1 صفحه 189

مصرفها توان کرد از آن ادای قرض بکند و هم چنین هرگاه از مال خود صرف کند به این قصد و بعد از آن وجهی به دست او بیاید از سهم فی سبیل الله یا مطلق وجوهی که از برای صرف در مبرات باشد، آیا می تواند که عوض آن را بردارد یا نه؟

جواب:

جواب: ظاهر این است که می تواند این کار را بکند و از آن وجوه عوض را بدهد. والذی یدل علی ذلک امور: الاول: انه من مصارف سبیل الخیر فیدخل علی سهم فی سبیل الله من الزکوه علی الاشهر الاظهر، من کونه اعم من الجهاد وشموله لجمیع سبیل الخیر فانه یصدق علیه انه مدیون اذا اقرضه وصرفه وقضاء الدین من سبیل الخیر کما ذکره الشیخ فی مصارف فی سبیل الله علی ما نقله عنه فی التذکره والظاهر انه لا یشترط فیه الفقر ایضا، من حیث انه من مصارف سبیل الله کالغازی وعمله تعمیر المجسد ونحوه من الاجراء للعمل و مثل الاجیر لتعلیم الاطفال فی غیر الواجب فانه یجوز اعطائه من سهم سبیل الله وان کان غنیا بل وان کان هاشمیا. بل لم یشترط الفقر بعضهم فی اعانه الزوار والحجاج وعلله فی التذکره باندراج اعانه الغنی تحت سبیل الخیر ویؤیده عدم اشتراط الفقر فی الغارم الذی اغرم لاجل اصلاح ذات البین معللا بعموم آیه الغارمین وقوله (علیه السلام): لا تحل الصدقه لغنی الا لخمس. وذکر: رجل یحمل حماله. کما ذکره العلامه فی جمله من کتبه و، کک، العاملون والمؤلفه قلوبهم. ولا ینافی اشتراطهم العجز عن الاداء فی الغارمین لاجل النفقه من حیث انه من سهم الغارمین، عدم اشتراطه فیه من حیث انه داخل فی سبیل الله. سلمنا عدم دخوله تحت سبیل الخیر من حیث انه مدیون فقط لکن نقول بدخوله تحته بسبب ان اقتراضه لیس بقصد آن یکون لنفسه بل اقترض لامر الخیر بقصد ان یؤدیه من وجوه الخیر فیجوز ان یؤدیه من سهم سبیل الله ووجوه البر وقد یتوهم فی هذا دور وهو ان جواز هذا الفعل موقوف علی کونه من افراد مصارف سهم فی سبیل الله او من الزکوه او من مصارف سایر وجوه البر. وکونه من افرادهما موقوف علی جواز هذا القرض وهذا الصرف بقصد انه یؤدی من سهم سبیل الله او سایر وجوه البر.