جامع شتات جلد 1 صفحه 211

میگذرد وباید مؤنه را از پنجاه تومان محسوب دارد واز فاضل ربح، خمس بدهد، هر چند (1) تمام ربح فاضل مؤنه باشد که از تمام باید بدهد.

368- سوال:

368- سوال: هرگاه زید، قلیل تنخواهی (چند وقت قبل از این) جناب اقدس الهی به او عطا کرده باشد وزید مذکور به عمرو داده باشد که به جهت او معامله و تجارت کرده باشد وبعد از چند وقت، جناب اقدس الهی نفعی به او عطا فرموده باشد و زید مذکور خمس آن را چون که تنخواه به دست او نیامده، نداده باشد وبعد از چند وقت تنخواهی دیگر علاوه اصل تنخواهی که خمس او را نداده، بر آن افزوده باشد وحالا معلوم نباشد چه مقدار بوده. وزید، به توفیقات جناب اقدس الهی که شامل حال او شده میخواهد خمس بدهد نمی داند چنین مالی را چه طریق باید خمس آن را اخراج نمود وبر فرضی که خمس آن را بدهد، آیا شش حصه باید نمود یا پنج حصه، وآیا حصه امام را چه باید کرد وخمس را خود بدهد بهتر است یا به نزد مجتهد عادل اورعی برده که او بدهد؟

جواب:

جواب: ظاهر آن است که به ظن غالب تواند عمل کرد، مثلا هرگاه ظن غالب او این است که از مجموع این مالها پنجاه تومان ربح حاصل شده باشد، در این صورت خمس پنجاه تومان را که ده تومان است باید بدهد وطریق دادن این است که نصف ده تومان که سهم امام است به اذن مجتهد عادلی به مصرف برساند واگر ممکن نباشد خود می تواند به فقرای سادات از باب تتمه مؤنه برساند واگر به اطلاع عالم صالحی باشد بهتر است ونصف دیگر را خود می تواند به فقرای سادات بدهد واگر همه را به اطلاع اذن مجتهد عادل بدهد احوط است.

369- سوال:

369- سوال: هر گاه زارع، تخم و خراج سلطان و باقی اخراجات آن سال را از محصول وضع نماید وزکات باقی را بدهد صحیح است یا نه؟

جواب:

جواب: اظهر واشهر جواز وضع خراج ومؤنه زراعت است وخراج را از میان .