جامع شتات جلد 1 صفحه 338

وقتی هبه کند به فرزند وایجاب وقبول وقبض به عمل آید، دیگر رجوع هم نمی تواند کرد.

443- سوال:

443- سوال: زوجه کمترین، به قدر صد وپنجاه تومان باغ وملک دارد، هرگاه به فروش برسد. آیا مستطیعه است یا نه؟ وچند طفل کوچک دارد وحمل هم دارد و املاکش را چهار سال قبل از این به اجاره داده در مدت سی سال، و تا زمان اجاره منقضی نشود، فروش آن به قیمت تمام که به آن مستطیعه بشود ممکن نیست، ولکن قبل از این که اجاره بدهد، متمکنه از فروختن به قیمت تمام بود.

جواب:

جواب: هرگاه قبل از اجاره دادن به قدری میخریدند که مستطیع میشد و در آن وقت، مانع دیگر برای او نبود و حج در ذمه او مستقر شده، باید بفروشد و برود، هر چند به قیمت نازلی باشد و وفا به مؤنه حج نکند. واما هرگاه قبل از آن، حج در ذمه او مستقر نشده والحال قیمت آن به قدر استطاعت نیست، واجب نیست وطفل داشتن وحمل داشتن، مانع از وجوب حج نمی شود.

444- سوال:

444- سوال: شخصی مقاطعه کرد با زید، که او را به حج ببرد به مبلغ معینی و عمرو، ضامن آن شخص شد که اگر او را به حج نبرد از عهده آن وجه بیرون آید وآن شخص قبل از تمام عمل، فوت شد. آیا زید، وجه خود را از عمرو، مطالبه می تواند کرد یا نه؟

جواب:

جواب: ظاهر این است که این مقاطعه از باب اجاره است و هر چند به مجرد اجاره، وجه اجاره ملک موجر می شود، لکن تسلیم واجب نیست مادامی که عمل واجب نشود، مگر در مثل حج که غالب این است که بدون آن ممکن نیست. لکن موجر ضامن اجرت است وهر قدر از عمل به عمل آید مستحق می شود. پس الحال می گوییم که هرگاه خواهد ضامن وجه موجود شود در اول وهله که هنوز تلف نشده پس، از جمله ضمان اعیان مضمونه است، مثل مغصوب مأخوذ بسوم، یا به بیع فاسد. واظهر در آن، عدم صحت ضمان است. و هرگاه بعد از تلف واستقرار در ذمه موجر است، پس ضمان صحیح است و هم چنین هرگاه در ضمان شرط کند که هر