جامع شتات جلد 1 صفحه 352

به عرف وعادت وفهم اغلب مکلفین باید کرد تا موضوع مشخص شود، به هر حال اگر خودم بالفرض، حجه در ذمه ام مستقر باشد، در این سال نمیروم وکسی را هم اذن نمیدهم که برود. شما خود بهتر میدانید، ولکن متمسکات شما در تحقیق موضوع محل نظر است.

447- سوال:

447- سوال: هل یجوز لمن تلبس بالعمره فی حج التمتع ان یعدل الی الافراد اذا حصل له عذر من اتمام العمره کالحیض وغیرها؟ وبعد الجواز هل یجزیه ذلک عن حجه الاسلام ام لا؟ وعلی تقدیر الاجزاء، فهل یجری ذلک فی النائب والاجیر ویبرئ، ذمته عما استوجر له وذمه المنوب عنه ام لا؟ وهل یجوز العدول حین الاحرام اذا علم ان الوقت یضیق عن عمره التمتع بخوفه عن دخول مکه قبل الوقوفین او عن حیض مترقب او نحو ذلک ام یختص هذا الحکم بمن تلبس بالعمره ثم حصل العذر -؟ -؟

جواب:

جواب: الظاهر انه لا خلاف بینهم فی ان المعتمر بعمره التمتع الی الحج اذا ضاق وقته عن افعال العمره یعدل الی الافراد ویتم ویجزیه ذلک عن حج التمتع بمعنی سقوط تکلیف الحج عنه و اخبارهم بذلک متظافره ومرادهم فی العدول هنا نقل نیه العمره الی الحج الافراد من دون حاجه الی احرام جدید بل لا یجوز تجدید الاحرام. واما النائب فاطلاق کلماتهم کاطلاق الاخبار یشمله ایضا ولم نقف علی مصرح بخلافه. ونقل عن بعض افاضل المعاصرین سلمه الله الاشکال فی ذلک بان الاطلاقات والعمومات نصا وفتوی مختصه بالجواز الذی هو حکم تکلیفی دون الاجزاء اذ هو حکم وضعی ولا تلازم بینهما ولا تنافر کلیا وانما بینهما تباین جزئی واحد المتباینین جزئیا لایستلزم الاخر وحیث وقع فانما هو لدلیل خارجی من اجماع او غیره وهما علی تقدیر تسلیمهما (کماهو الظاهر) فانما هو بالنسبه الی الاصل بل مفاد العمومات نصا وفتوی هو جواز العدول وهو لا شبهه فیه ولا ریب یعتریه فی الاصل وفرعه وغیرهما لتایدها (زیاده علی الاجماع فتوی و روایه) بالاعتبار اذ لولا الرخصه بذلک لکان اللازم علی المضطر الصبر علی العام المقبل حتی یتم ما هو فرضه لعدم وقوعه الا فی اشهره والفرض فوتها فالامر بذلک عسر ومشقه قل ما یتحمله بالعمره موقوف علی ورود الرخصه ولم یرد بلا شبهه فاذا لا اشکال لنا ولا حد فی جواز العدول دفعا للعسر والحرج اللازمین علی تقدیر عدم، لکل حاج متمتع