جامع شتات جلد 1 صفحه 395

تا، نه اذن امام شرط است ونه اذن مجتهد جامع الشرایط، ولکن مسائل واحکام این د و قسم را باید که موافق حق کرده باشد، همچنان که مسائل عبادات ومعاملات همه را باید دانست واحتیاج به رجوع به مجتهد در احکام، غیر آن است که اذن مجتهد در قتال ودفاع شرط باشد.

456- سوال:

456- سوال: بیضه اسلام که در احادیث ولسان اهل شرع، مذکور است و مشهود است، مقصود از آن چیست وخوف بر بیضه اسلام چه معنی دارد و در چه صورت است؟

جواب:

جواب: بیضه در لغت عرب به چند معنی آمده است. اول تخم مرغ، دوم، خصیه. سوم، خود آهن (که بر سر میگذارند برای محافظت از اسلحه) چهارم حوزه وناحیه به معنی جانب. پنجم بیضه البلد میگویند، یعنی یگانه شهر که بزرگ شهر است ومردم تابع او هستند ودر دور او جمع میشوند وشکی نیست که اطلاق بیضه از رای اسلام، معنی مجازی است ومراد، آن معنی است که مناسبت با یکی از آن معانی حقیقیه داشته باشد. می تواند شد که تشبیه به تخم مرغ باشد، یعنی چنانکه تخم، اصل مرغ است ومرغ از آن به هم میرسد و برطرف شدن تخم، منشأ بر طرف شدن مرغ است، چنانکه در السنه عوام مشهور است که میگویند که این گربه، تخم موش را از این خانه برانداخت، یا اینکه این مرغ، تخم مورچه را از این خانه برانداخت، یا فلان حاکم، تخم مرغ را از این شهر برانداخت. یعنی کفار می خواهند که تخم اسلام را از میان براندازند. ومی تواند شد که مراد تشبیه به " خود " باشد که خود، از سر اسلام بر خیزد که اسلام را تشبیه کرده اند به شخص جنگی که خود بر سر دارد، چون سر، رئیس تن است وبدون سر، تن را بقایی نیست ومحافظت سر، برای محافظت تن ضرور است وشاید مراد این باشد که کفار می خواهند که خود سر را از سر اسلام که سلطان و بزرگ آنهاست بردارند که به سبب آن، سر تلف شود وبه واسطه آن، اسلام هم تلف شود و از اینجا معلوم شد مناسبت تشبیه به یگانه وبزرگ شهر که مراد از بیضه اسلام، سلطان وبزرگ آن باشد، خواه امام عادل وخواه جایز که زوال آن، منشأ تفرق مسلمین وانقراض اسلام می شود. واگر از باب ناحیه وجانب، گیریم که معنی واضح است. به هر حال مراد علما از بیضه اسلام در اینجا و