جامع شتات جلد 1 صفحه 414

1- این بر مبنای همان روش میرزا است که دو موضوع را یکی میداند. لیکن در صورتی که اداره کننده جنگ حکومت غیر مشروع، باشد، راهی غیر از فتوای مزبور نیست، زیرا اجرای مجازات فرار به غیر از حکومت مشروع، بر دیگران جایز نیست.

2- یکی از مشکلات عباس میرزا در جنگ قفقاز کوچانیدن عشایر متعدد بود البته نه فقط بخاطر خیانت آنان بل اهمیت " جمعیت " در آن زمان از اهمیت " سرزمین " کمتر نبود وی در میان دو دوره جنگ با روس سال ها هم بر سر قبیله حیدرانلو با عثمانی ها جنگید.

بر کفره میرسانند جایز است یا نه؟

جواب:

جواب: اسر مسلم ونهب اموال مسلم به هیچ وجه جایز نیست، واما قتل آنها پس در آنچه موقوف علیه دفاع است از مسلمین واسلام، جایز است، واما اینکه آنها داخل محارب میشوند (وگاه است که حد محارب، قتل است) وآن منحصر نیست در اینکه در حال مقاتله باشد بلکه تابع اسم محارب است، پس آن در وقتی است که ما اجرای حدود را در زمان غیبت امام جایز دانیم وبر فرض جواز، همان وظیفه مجتهد عادل است و حقیر در جواز اجرای حدود در زمان غیبت، توقف وتأمل دارم. بلی حاکم شرع، این جماعت را تعزیر می کند به هر چه صلاح داند، وآن هم وظیفه حاکم شرع است. بلی هر گاه حاکم شرع را آن اقتدار نیست، بر دیگران تنبیه ایشان از باب امر به معروف و نهی از منکر، به هر نحو که اقتضا کند وشرایط آن متحقق شود جایز، بلکه واجب است. بالاسهل فالاسهل.

480 - سوال:

480 - سوال: آیا اهل کتابی که در این صورت با طایفه روسیه اتفاق نموده بر قتل واسر ونهب اموال مسلمین همداستان شده اند از ذمه خارج وقتل نفوس ونهب اموال واسر وخرید وفروش آنها جایز است یا نه؟

جواب:

جواب: ظاهر این است هر گاه مجبور نباشند وبه اختیار خود با مسلمین حرب میکنند، از ذمه خارجند وقطع نظر از آن که داخل محارب وقطاع طریقند داخل کفار حربند وحرمتی از برای ایشان باقی نمیماند، قتل ایشان در حال حرب، جایز واسر و نهب اموال ایشان هم جایز میباشد.

481- سوال:

481- سوال: آیا کسانی که از مسلمین در صف کفار به اختیار خود، مشغول به قتال مسلمین باشند چه حکم دارد؟ هر گاه دفع کفار وغلبه واخراج کفار از بلاد مسلمین، مستلزم قتل ایشان باشد، آیا کشتن ایشان جایز است یا نه؟ وبر فرض قتل، دیه لازم است یا نه؟ وبر فرض وجوب، بر کی لازم است؟ وآیا بر قاتل، کفاره قتل واجب است یا نه؟

جواب:

جواب: حکم جواز قتل در صورتی که دفع کفار از اسلام و مسلمین موقوف بر قتل