جامع شتات جلد 1 صفحه 418

1- البته مطابق مبنای میرزا، که قبلا مشروحا بحث گردید.

2- وسائل ج 11 ص 14 - 13، ابواب جهاد العدو باب 3 ح 1 و 3

3- وسائل ج 11 ص 14 - 13، ابواب جهاد العدو باب 3 ح 1 و 3

4- همان مرجع باب 1 ح 12

دو حور، غبار از رور آن پاک میکنند و میگویند مرحبا. (و این کلمه ای است که عرب در تعارف میگوید، به جای آن که عجم میگوید خوش آمدی، صفا آوردی ومشرف ساختی) و سوم اینکه از جامه های بهشت به او میپوشانند. و چهارم اینکه خزانه دارهای بهشت، شتاب میکنند هر یکی با بوی خوش از بویهای خوش بهشت در پیش او میدارند. وپنجم آنکه منزل خود را در بهشت به او مینمایند. وششم آن که به روح او میگویند روانه شو، در بهشت، در هر جا که خوشت آید. هفتم آن که نظر می کند در وجه الهی وآن راحت هر پیغمبری و شهیدی (1) است. ومراد از نظر کردن به خدا مواجه، با وجود اینکه خدا مثل ما نیست که رو، داشته باشد، این است که حق تعالی چنان نظر لطف و مرحمت و رضای خود را متوجه او می کند که گویا خدا را میبیند. واین تشبیه است از برای نهایت قرب و این معنی، یعنی خشنودی الهی و رضای الهی از برای دوستی الهی برابر هزار بهشت وحور وقصور است. رزقنا الله وجمیع المؤمنین بحق محمد وآله اجمعین.

482- سوال:

482- سوال: بلادی را که روسیه غالبند واظهار شعار اسلام نمیتوان، بر مسلمین آنجا ترک اوطان بر فرض امکان، واجب است یا نه؟ و تارک مهاجرت را عقوبتی در شرع هست یا نه؟ وجاری کننده حد، کیست؟ و در صورت احتیاج به اذن مجتهد عصر، احدی را در این باب مأذون (2) فرمایند.

جواب:

جواب: بلی ظاهر این است که هجرت باقی است مادامی که کفر، باقی است و حدیثی از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) روایت شده که: " لا ینقطع الجهره حتی ینقطع التوبه ولا ینقطع التوبه حتی یطلع الشمس من مغربها " وحاصل مضمون آن این است که هجرت تا قیامت باقی است وحدیث اول، مؤل است به اینکه بعد از فتح مکه، دیگر هجرت بر اهل مکه واجب نیست، چون بعد از فتح، اسلام شد. وهجرت گاهی واجب است و گاهی سنت و گاهی هیچیک نیست، اما واجب آن است که در بلاد کفر باشد و عشیره وقبیله ندارد که به قوت آنها می تواند اظهار کرد. (مثل عباس، عم پیغمبر (صلی الله علیه و آله)) از برای او، مستحب است. .