جامع شتات جلد 2 صفحه 11

1- مستدرک: ج 2 ص 475، ابواب احکام العقود، باب 2. (چاپ اسماعیلیان)

2- وسائل: ج 12، ابواب احکام العقود باب 10 ح 6

سلف و بیع و عن بیعین فی بیع و عن بیع ما لیس عندک و عن ربح ما لم (1) یضمن. و اصحاب تفسیر کرده اند موثقه را به آنچه تفسیر کرده اند به او روایت سلیمان بن صالح را و تفسیر ایشان همین معنی هست که نزاع در او است. و استدلال کرده اند قائلین به جواز و صحت، به روایت سکونی عن ابی جعفر عن ابیه عن ابائه (علیه السلام) ان علیا (علیه السلام) قضی فی رجل باع بیعا و اشترط شرطین بالنقد کذا و بالنسیه کذا فاخذ المتاع علی ذلک الشرط. فقال هو باقل الثمنین وابعد الاجلین یقول لیس له الا اقل النقدین الی الاجل الذی اجله (2) نسیه. و حسنه محمد بن قیس عن ابی جعفر (علیه السلام) قال: قال امیر المؤمنین (علیه السلام): من باع سلعه فقال ان ثمنها کذا و کذا یدا بید او ثمنها کذا و کذا نظره فخذها بای ثمن شئت، و جعل صفقتهما واحده، فلیس له الا اقلهما و ان (3) کانت نظره. و این حدیث در تهذیب و کافی وفقیه روایت شده ودر کافی بعد از آن مذکور است که: قال: قال: من ساوم بثمنین احدهما عاجلا والاخر نظره فلیسم احدهما قبل (4) الصفقه، و حسنهء دیگر محمد بن قیس عن ابی جعفر (علیه السلام) قال: قضی امیر المؤمنین (علیه السلام) فی رجل امره نفر لیبتاع لهم بعیرا بنقد و یزیدونه فوق ذلک نظره فابتاع لهم بعیرا و معه بعضهم فمنعه این یاخذ منهم فوق (5) ورقه نظره. و جواب از این روایت بعد از تضعیف اول و اغماض از بعضی اشکالات که در سند دو تای دیگر هست، هر چند اظهر عدم اشکال است به جهت آنکه ظاهر آن است که محمد بن قیس، (خصوصاً هر گاه عاصم بن حمید، از او روایت کند و او از حضرت باقر (علیه السلام)) خصوصاً قضایای امیر المؤمنین (علیه السلام) همان بجلی ثقه، است و ابراهیم بن هاشم ممدوح (6) است به مدحی