جامع شتات جلد 2 صفحه 227

1- آیا محقق قمی (ره) این حکم را در " بیع فضولی " هم میپذیرد؟ بنا بر قول به " عدم لزوم " و در صورت عدم اطلاع مالک، دیگر سلطه ای برای " مقاص " نمیماند تا معارض " الناس مسلطون " باشد

138- سوال:

138- سوال: معامله نمودن از برای صغیر بر قیم و وصی شرعی، لازم است؟ یا نه هر چند محتاج به معامله باشد -؟. یا آنکه موقوف است به اینکه ولی او وصیت کرده باشد که " مال صغیر مرا، وصی معامله نماید و معاش او را به نفع مال بگذارند ". تا لازم باشد معامله -؟ یا حق، تفصیل فی ما بین [ قبول ] وصیت و عدم آن است؟.

جواب:

جواب: اظهر در نظر حقیر عدم وجوب استنما است در مال صغیر (و این مسئله در جواب مسائل [ حجر در کتاب الحجر ] مذکور است) خصوصا با عدم حاجت به آن. بلی هر گاه وصیت کرده باشد و وصی هم قبول کرده باشد، لازم است.

139 -سوال:

139 -سوال: کسی سلف گندم یا روغن یا مویز، به وعدهء معین بخرد. [ بایع ] قدری از ملک و خانه در عوض همان سلف، بیع شرط، نهاده. و در سر موعد سلف را رد ننماید بیع لازم شود. می توان چنین بیع لازم را تصرف نموده یا نه؟ -؟.

جواب:

جواب: مشهور میان علما [ این است ] (بلکه جمعی دعوی اجماع کرده اند) که فروختن آن چیزی که به عنوان سلف خریده، قبل از حلول مدت، صحیح نیست. خواه بگوئیم که سبب این است که هنوز ملک مشتری نشده. و خواه بگوئیم که ملک شده و لکن ممنوع است از تصرف در آن. و ظاهر این است که فرقی نباشد میان فروختن آن در عوض قیمت. یا خریدن چیزی و آن را قیمت آن چیز قرار دادن. و صحیحهء منصور بن حازم دلالت بر [ عدم ] جواز آن، ندارد: (1) قال سئلت ابا عبد الله - ع -: عن الرجل یکون له علی الرجل طعام او بقر او غنم او غیر ذلک. فاتی المطلوب الطالب لیبتاع منه شیئا (؟) قال: لا یبیعه نسیا، فاما نقدا فلیبعه بما شاء (2) زیرا که دلالت آن در وقتی تمام است که مراد این باشد که طلبکار میخواهد چیزی از آن وجه را عوض مبیع حساب کند (3) و مراد از " نسیا " هم سلف باشد. یعنی