جامع شتات جلد 2 صفحه 83

1- در اصطلاح به فقهای قبل از علامه (حلی)، " قدماء " یا " متقدمین " می گویند و به فقهای بعد از او " متاخرین ". و احیانا " متجددین " نیز می گویند. و متاخرین نیز به " قدماء متاخرین " و " متأخری متأخرین " تقسیم می شوند.

2- وسائل: ج 13 ص 64، ابواب السلف، باب 8 ح 1

واما جواب از اخبار منع دین به دین: پس این است که متبادر از آنها این است که عقد از طرفین واقع شود بر دین. به این معنی که دین بودن آن شیئ قبل از عقد ثابت باشد. و مفروض در اینجا این است که به نفس عقد سلف، دین حاصل می شود. و از اینجا معلوم می شود که هر گاه آن متاع را بفروشد به ثمن کلی، و بعد از آن در همان مجلس محسوب دارد ثمن آن را از آنچه در ذمهء بایع دارد، اولی به جواز خواهد بود (1).

65 -سوال:

65 -سوال: زید به عنوان سلف، پول سیاهی، می فروشد به عمرو به پول سفید یا پول اشرفی، و عمرو می خرد . بعد نیز زید پول سفید یا پول اشرفی را به عنوان سلف می فروشد به این پول سیاهی که در ذمه دارد، و عمرو آن را باز به همان پول می خرد ، همچنین تا برود به هر جا که میرود. چه صورت دارد -؟

جواب:

جواب: معامله اولی با تحقق شرایط سلف، خوب است. و اما معاملهء دوم و ما بعد آن، پس آن صورتی ندارد. ما هر چند تجویز میکنیم که کسی متاعی بفروشد به سلف به دیگری در عوض آنچه از دیگری در ذمهء او دارد، ولکن آن را در وقتی قائلیم که دین " حال " باشد (2) که آن در حکم قبض ثمن است که شرط است در سلف. و روایتی (3) هم هست که دلالت بر آن، دارد. ولکن در اینجا چون پول سیاه که در ذمه زید است مؤجلت