- کتاب الدین 1
- 1 : سؤال: 1
- کتاب الدین من المجلد الاول 1
- جواب: 1
- 2:سوال: 3
- جواب: 3
- 3 : سؤال: 4
- 4:سوال: 4
- جواب: 4
- 5:سوال: 4
- جواب: 4
- جواب: 5
- 6:سوال: 6
- کتاب الدین من المجلد الثانی 6
- جواب: 6
- 7:سوال: 14
- جواب: 14
- 8:سوال: 15
- جواب: 15
- پنجم: از آنچه در مقدمه چهارم گفتیم ظاهر شد که عقد قرض از حیثیتی جایز است، واز حیثیتی لازم. پس هر گاه شرط مشروعی در ضمن عقد قرض بشود از حیثیت لزوم، لازم خواهد بود، چنانکه مقتضای عقود لازمه است ومؤید آن است عمومات (اوفوا بالعقود) و (المومنون عند شروطهم). واز جمله شروط جایزه است این که در قرض غیر قیمی شرط کند عوض دادن مثل آن را در صفات. وصورت سوال: 23
- جواب: 30
- 8 مکرر:سوال: 30
- 7 مکرر: سوال: 30
- جواب: 31
- جواب: 31
- 9:سوال: 31
- جواب: 32
- 10: سوال: 32
- جواب: 32
- 11 :سوال: 32
- جواب: اما از سوال: 33
- 12:سوال: 33
- 13:سوال: 33
- جواب: 33
- 15:سوال: 35
- جواب: 35
- کتاب الدین من المجلد الثالث 35
- 14:سوال: 35
- 16:سوال: 35
- جواب: 35
- جواب: 37
- 17:سوال: 37
- جواب: 38
- اشاره 39
- 19:سوال: 39
- جواب: 39
- 21 :سوال: 41
- جواب: 41
- 20:سوال: 41
- جواب: 41
- جواب: 42
- 22:سوال: 42
- جواب: این سوال: 43
- کتاب الضمان من المجلد الثالث 43
- جواب: 43
- 23:سوال: 43
- 24:سوال: 45
- 25:سوال: 45
- جواب: 45
- جواب: 45
- 26:سوال: 48
- جواب: 48
- 27:سوال: 49
- جواب: 49
- جواب: 52
- 29:سوال: 56
- جواب: 57
- 30:سوال: 91
- جواب: 91
- جواب: 91
- کتاب الصلح من المجلد الاول 91
- 31 :سوال: 91
- اشاره 91
- 33:سوال: 92
- جواب: 92
- 32:سوال: 92
- جواب: 92
- جواب: 93
- 35:سوال: 93
- جواب: 94
- جواب: 95
- 37:سوال: 100
- جواب: 100
- 38:سوال: 101
- جواب: 102
- جواب: 103
- 39:سوال: 103
- مسأله تزاحم الحقوق:41 :سوال: 104
- جواب: 104
- جواب: 104
- 40:سوال: 104
- کتاب الصلح من المجلد الثانی 105
- 42:سوال: 105
- جواب: 105
- جواب: 105
- 43:سوال: 105
- جواب: 112
- 45 و 46سوال: 129
- جواب: 129
- جواب: صورت سوال: 133
- 47:سوال: 133
- جواب: 133
- 48:سوال: 135
- جواب: 136
- 49:سوال: 139
- جواب: 140
- جواب: 143
- 51 :سوال: 143
- 50:سوال: 143
- جواب: 144
- جواب: این محتاج به مرافعه است. ومجرد کاغذ حجت نیست هر چند (اقرت واعترفت) نوشته باشند در اینجا، چه جای تحقق وثبت. مگر این که آن کاغذ ونوشته کاغذی باشد که از برای حاکم (یعنی مجتهد عادل) مفید قطع باشد، واین بسیار نادر است. و هر گاه مفید علم نشود باید رجوع کرد به بینه. واز صورت سوال: 144
- 52:سوال: 144
- جواب: 145
- 53:سوال: 148
- 54:سوال: 148
- جواب: 148
- 55:سوال: 149
- جواب: 149
- 56:سوال: 149
- جواب: 149
- جواب: 150
- جواب: 151
- 57:سوال: 151
- 58:سوال: 156
- 59:سوال: 156
- جواب: 156
- جواب: 158
- 60:سوال: 158
- 62:سؤال: 159
- جواب: 159
- 61 :سوال: 159
- جواب: ظاهر این است که شرط صحیح باشد ووفای به آن لازم. واما سوال: 159
- جواب: 160
- 63:سوال: 161
- جواب: 161
- جواب: 163
- جواب: 164
- 65:سوال: 164
- 67:سوال: 168
- جواب: 168
- 66:سوال: 168
- جواب: 168
- 68:سوال: 169
- جواب: 169
- جواب: 170
- جواب: 170
- 70:سوال: 170
- 69:سوال: 170
- 71 :سوال: 171
- 72:سوال: 173
- جواب: 174
- 73:سوال: 174
- 76:سوال: 175
- 74:سوال: 175
- 75:سوال: 175
- جواب: 175
- جواب: 175
- جواب: 176
- 77:سوال: 177
- جواب: 177
- 78:سوال: 178
- جواب: ملاکی که راضی نیستند که عمرو آب ببرد به خانه خود به پایاب خود، میتوانند مانع عمرو شوند از بردن آب. چون این معنی تصرفی است در اصل آب شرکاء بدون اذن ایشان. وایضا تصرفی است در خانه نهر مشترک که مجرای آب است به چاه زید. وجواز تصرف زید به سبب استمرار از استحقاق قدیم منشأ جواز تصرف عمرو نمی شود. هر چند عمرو شق نهری تازه به آن خانه نهر نکرده است. واز اینجا معلوم شد که در درون نوبه خود یا نوبه سایر شرکاء که راضی هستند هم نمی تواند آب از آن مجرا ببرد، هر چند آب مال خود او یا مال شرکائی است که راضیاند. واما سوال از لزوم نوبت ومهایات: پس آن عقد لازمی نیست. وهر وقت بخواهند بر هم میزنند. ووقتی که بر هم زدند آن شخصی که نوبت خود را برده باید اجرت المثل مجرا را به قدر حصه شرکاء به آنها رساند. واما سوال: از مانع شدن عمرو وسایر شرکاء از تصرف در آن: پس اگر مراد منع مطلق است پس آن بی وجه است. واگر مراد عدم رضای تصرف بر نوبه قدیم [ است ] و [ می ] خواهد تجدید بنای نو به ومهایات گذارد، یا هر گاه که ممکن شود خواهد قسمت آب بکند، می تواند که چنین کند. اما ایشان را معطل نمی تواند گذاشت که انتقام بکشد و آب شرکا از میان برود. بلکه باید فورا بنای درستی بگذارد به رضای شرکا. واما سوال: 179
- جواب: 179
- جواب: 180
- 79: سوال: 180
- 80:سوال: 181
- جواب: 183
- 81 :سوال: 183
- جواب: 184
- 82:سوال: 184
- جواب: 184
- 83:سوال: 184
- 85:سوال: 185
- جواب: 185
- 84:سوال: 185
- جواب: 185
- جواب: 186
- 86:سوال: 186
- جواب: 186
- جواب: 186
- جواب: 187
- جواب: 187
- 88:سوال: 187
- 90:سوال: 191
- جواب: 191
- 89:سوال: 191
- جواب: 192
- 91 :سوال: 192
- جواب: 192
- 93:سوال: 193
- جواب: 193
- 92:سوال: 193
- جواب: 194
- 95:سوال: 194
- جواب: 194
- 94:سوال: 194
- جواب: 194
- جواب: 195
- 96:سوال: 195
- 97:سوال: 198
- جواب: 199
- جواب: 201
- 99:سوال: 201
- جواب: 201
- جواب: 206
- 102:سوال: 207
- جواب: 207
- 101 :سوال: 207
- جواب: 207
- : 103 سوال: 207
- جواب: 207
- 104:سوال: 208
- جواب: 208
- 105:سوال: 210
- جواب: 210
- 106:سوال: 216
- جواب: 216
- 107:سوال: 225
- جواب: 225
- 108:سوال: 226
- جواب: 226
- 109:سوال: 228
- کتاب الشرکه من المجلد الاول 228
- جواب: 228
- 110:سوال: 229
- جواب: 230
- 111 :سوال: 230
- 112:سوال: 230
- 113:سوال: 231
- جواب: 231
- جواب: 232
- 114:سوال: 232
- جواب: 232
- 116:سوال: 233
- جواب: 233
- 115:سوال: 233
- جواب: 234
- کتاب الشرکه من المجلد الثانی 234
- 117:سوال: 234
- جواب: 234
- 118:سوال: 235
- جواب: 235
- جواب: 236
- 119:سوال: 236
- 121 :سوال: 237
- 120:سوال: 237
- جواب: 237
- 122: سوال: 238
- جواب: 238
- جواب: 238
- 123:سوال: 238
- جواب: 239
- 124:سوال: 240
- جواب: 240
- 125:سوال: 241
- جواب: 242
- 126:سوال: 244
- جواب: 244
- جواب: 244
- جواب: 256
- 127:سوال: 256
- کتاب الشرکه من المجلد الثالث 257
- 128:سوال: 257
- جواب: 257
- 129:سوال: 257
- جواب: 258
- 130: سوال: 258
- جواب: 258
- 131 :سوال: 258
- جواب: 258
- جواب: 269
- 132:سوال: 269
- جواب: 271
- 133:سوال: 271
- 134:سوال: 272
- 135:سوال: 272
- جواب: 272
- جواب: 273
- جواب: 274
- 136:سوال: 274
- کتاب القسمه من المجلد الاول 274
- 138: سوال: 275
- جواب: 275
- 137:سوال: 275
- جواب: 275
- کتاب القسمه من المجلد الثانی 276
- جواب: 276
- 139:سوال: 276
- 140:سوال: 279
- جواب: 279
- 141 :سوال: 281
- 142:سوال: 281
- جواب: 281
- 143:سوال: 282
- جواب: 282
- 144:سوال: 283
- جواب: 283
- جواب: 283
- 145:سوال: 283
- 146:سوال: 288
- جواب: 288
- 147:سوال: 288
- جواب: 288
- جواب: 289
- 148:سوال: 289
- 149:سوال: 292
- جواب: 293
- 151 :سوال: 297
- 150:سوال: 297
- جواب: 297
- جواب: 298
- 152:سوال: 298
- جواب: 299
- 153:سوال: 300
- جواب: 300
- جواب: 300
- 154:سوال: 300
- کتاب القسمه من المجلد الثالث 300
- 155:سوال: 301
- جواب: 302
- جواب: 303
- 156:سوال: 303
- 157:سوال: 305
- جواب: 305
- 158:سوال: 310
- جواب: 310
- کتاب المضاربه من المجلد الاول 310
- جواب: 310
- جواب: 312
- 159:سوال: 312
- کتاب المضاربه من المجلد الثانی 312
- 160:سوال: 315
- جواب: 316
- جواب: نظر به سوال: 316
- 161 :سوال: 316
- جواب: 316
- 162:سوال: 317
- جواب: 318
- 163:سوال: 322
- جواب: 324
- 164:سوال: 329
- جواب: 329
- کتاب المضاربه من المجلد الثالث 329
- جواب: 330
- جواب: در صورت سوال: 330
- 165:سوال: 330
- 166:سوال: 332
- جواب: 336
- 167:سوال: 338
- جواب: 338
- کتاب المزارعه والمسافات من المجلد الاول 360
- 168:سوال: 360
- جواب: 360
- جواب: 362
- 169:سوال: 362
- کتاب المزارعه من المجلد الثانی 363
- 170:سوال: 363
- جواب: از ظاهر سوال: 363
- جواب: 363
- کتاب المزارعه من المجلد الثالث 366
- 171 :سوال: 366
- جواب: 366
- 172:سوال: 370
- 173:سوال: 371
- جواب: 371
- جواب: 372
- 174:سوال: 372
- جواب: 372
- 175:سوال: 373
- جواب: 373
- جواب: 375
- 178:سوال: 382
- 177:سوال: 382
- جواب: 382
- کتاب الودیعه من المجلد الاول 382
- جواب: 382
- 179:سوال: 383
- کتاب الودیعه من المجلد الثانی 383
- جواب: 383
- جواب: 385
- 180:سوال: 385
- 181 :سوال: 386
- جواب: 386
- جواب: 389
- 182:سوال: 389
- 184:سوال: 390
- کتاب الودیعه من المجلد الثالث 390
- جواب: 390
- 183:سوال: 390
- جواب: 391
- 185:سوال: 394
- جواب: 394
- کتاب العاریه من المجلد الاول 394
- 186:سوال: 396
- کتاب العاریه من المجلد الثانی 396
- جواب: 397
- 187:سوال: 398
- جواب: 398
- جواب: 398
- 188:سوال: 398
- 189:سوال: 399
- 190:سوال: 402
- جواب: 402
- کتاب العاریه من المجلد الثالث 404
- 191 :سوال: 404
- جواب: 405
- کتاب الاجاره من المجلد الاول 415
- 192:سوال: 415
- جواب: 415
- 193:سوال: 421
- جواب: 421
- 194:سوال: 421
- جواب: 421
- جواب: 422
- 196:سوال: 422
- جواب: 422
- 197:سوال: 423
- جواب: 423
- جواب: 425
- 198:سوال: 425
- 199:سوال: 426
- جواب: 426
- 200:سوال: 426
- جواب: 427
- 201 :سوال: 427
- جواب: 428
- 202:سوال: 428
- 203:سوال: 429
- جواب: 429
- جواب: 431
- 205:سوال: 431
- جواب: 431
- 204:سوال: 431
- 206:سوال: 432
- جواب: 433
- 207 :سوال: 433
- جواب: 434
- 208:سوال: 434
- جواب: 434
- 209:سوال: 439
- 211 :سوال: 439
- 210:سوال: 439
- جواب: 439
- جواب: 439
- 212:سوال: 441
- 213:سوال: 442
- 214:سوال: 442
- جواب: 442
- جواب: 442
- جواب: 443
- جواب: 443
- 216:سوال: 443
- 217:سوال: 443
- 215:سوال: 443
- جواب: 444
- 219:سوال: 444
- 220:سوال: 444
- جواب: 444
- جواب: 444
- جواب: 444
- 218:سوال: 444
- جواب: 449
- 222:سوال: 449
- جواب: 449
- 223:سوال: 449
- کتاب الاجاره من المجلد الثانی 451
- جواب: 451
- 224:سوال: 451
- 225:سوال: 453
- جواب: 453
- 226:سوال: 454
- جواب: 454
- 228:سوال: 454
- جواب: 454
- 227:سوال: 454
- جواب: 454
- جواب: 456
- 229:سوال: 456
- جواب: 457
- 230:سوال: 457
- 231 :سوال: 461
- جواب: 461
- 233:سوال: 462
- 232:سوال: 462
- جواب: 462
- جواب: 463
- 234:سوال: 463
- 235:سوال: 463
- جواب: 463
- 236:سوال: 464
- جواب: 465
- جواب: 466
- 237:سوال: 466
- 238:سوال: 467
- 239:سوال: 467
- جواب: 467
- جواب: 468
- 241 :سوال: 468
- جواب: 468
- 242:سوال: 468
- 240:سوال: 468
- 243: سوال: 470
- جواب: 470
- جواب: 474
- 244:سوال: 474
- 245:سوال: 478
- جواب: 479
- جواب: 479
- 246:سوال: 479
- 247:سوال: 480
- جواب: 481
- 248:سوال: 481
- جواب: این سوال: 481
- 249:سوال: 484
- کتاب الاجاره من المجلد الثالث 484
- جواب: 485
- جواب: 485
- 250:سوال: 485
- جواب: 486
- جواب: 486
- 253:سوال: 486
- 252:سوال: 486
- جواب: 486
- جواب: 487
- جواب: 487
- 254: سوال: 487
- جواب: 488
- جواب: 488
- 255:سوال: 488
- 256:سوال: 488
- 257:سوال: 489
- جواب: 490
- جواب: 491
- 258:سوال: 491
- 259: سوال: 492
- جواب: 492
- جواب: 509
- جواب: 509
- 260:سوال: 509
- :261 سوال: 509
- 263:سوال: 510
- جواب: 510
- 262:سوال: 510
- جواب: 510
- 264:سوال: 511
- کتاب الوکاله من المجلد الاول 511
- جواب: 511
- جواب: 514
- 266:سوال: 514
- جواب: 515
- جواب: 515
- 268:سوال: 515
- 267:سوال: 515
- 269:سوال: 516
- جواب: 516
- 270:سوال: 519
- جواب: 519
- 271سوال: 520
- جواب: 520
- 273:سوال: 521
- 272:سوال: 521
- جواب: 521
- جواب: 522
- 274:سوال: 522
- کتاب الوکاله من المجلد الثالث 522
- جواب: 523
- 275:سوال: 523
- 276:سوال: 528
- جواب: 528
- جواب: 530
- 278:سوال: 533
- جواب: 533
- 279:سوال: 533
- جواب: 533
- 280:سوال: 533
- جواب: 534
المده قبل فسخ المستاجر ایضا یکون له اجره المثل. ولا اختصاص لذلک بما لو فعل بعض العمل فی المده، کما اختاره فی المختلف. ویمکن ان یقال: ان استقرار الاجره شیئا فشیئا علی حسب العمل اذا عمل علی وفق مقتضی العقد والشرط، ایضا مراع بملاحظه الاتمام. فاذا لم یتم (ولو من غیر جهه تقصیره) فیرجع ایضا الی اجره المثل، ویعطی من اجره مثل مجموع العمل بمقدار ما عمل. فالاولی القول باجره المثل مطلقا. واما ما ذکره آخرا فی المسالک من اعتبار اول الامرین: فهو ممالا یمکن ان یعتمد علیه وتخص به القاعده. والله العالم بحقایق احکامه.
193:سوال:
193:سوال: هر گاه زید اشجار موقوفه را استیجار نماید. ودر زمان اجاره اشجار مذکوره را قطع نماید. آیا باید قیمت اشجار مزبوره را ثابتا بدهد یا مقطوعا؟ -؟. مع وجه اجاره یا نه؟ -؟.
جواب:
جواب: اجاره اشجار به جهت انتفاع به ثمار، باطل است. واگر به جهت دیگر باشد - مثل آن که خواهد ریسمانی به آنها به بندد به جهت معلق کردن رختی یا انداختن جامه بر آن از برای سایه کردن وامثال آن - صحیح است. و هر گاه مستأجر قطع اشجار کرده باشد، عین درخت مقطوعه در ملک موقوف علیهم باقی است، وموقوف علیه مستحق ارش نیز هست. یعنی تفاوت قیمت درخت ثابتتا ومقطوعتا. [ و ] در صورت صحت اجاره اجرت المثل را نیز مستحق است، بلکه مسمی را. (1) [ و ] در صورت اتلاف ثمار غرامت آن را هم مستحق است.
194:سوال:
194:سوال: آیا در صورت مزبوره بعد از اخذ قیمت، آیا باید اشجار دیگر ابتیاع نموده وغرس شود، یا صرف موقوف علیهم شود؟ -؟.
جواب:
جواب: اظهر آن است که قیمت را صرف غرس درخت کنند که انسب به غرض واقف باشد. .
1- بدیهی است در صورت صحت اجاره، مستحق اجرت مسمی است وسخن مصنف که میگوید (اجرت المثل را نیز مستحق است بلکه مسمی را) مبنی بر این تصویر است که مستأجر قبل از بهره برداری از رخت آویزی یا سایه ومیوه، درختها را قطع کرده باشد. وگرنه، در تعین اجرت مسمی تردیدی نیست.