جامع شتات جلد 3 صفحه 492

است یا به تعیین عمل. تعیین زمان مثل این که کسی اجیر میکند کسی را به این که یک سال از برای او خیاطی کند یا کتابت کند یا نماز کند. در این صورت باید آن شخص در یک سال مشغول آن عمل باشد. واستثنا می شود از آن، زمان اکل وشرب وخواب وسایر ضروریات به عنوان متعارف، وباقی زمان را باید مشغول باشد. ودر این صورت سال وماه منصرف می شود به قمری در صورت اطلاق، مگر این که شرط کند سال شمسی را. وظاهر این است که معتبر در آن نزول شمس است در برجی تا این که باز نازل شود در آن برج. پس در این صورت که اجیر شود از برای یک سال نماز، معنی آن این است که از غره این ماه مثلا مشغول شود به عمل تا غره آینده همین ماه. هر چند عدد ایام نسبت به سال شمسی کمتر باشد. واما تعیین عمل: پس باید مقدار عمل معین باشد وآن نمی شود الا به تعیین عدد نماز. به جهت آن که عدد نماز در شمسی وقمری مختلف می شود ومقدار آن عمل مجهول میماند. و متعارف در زمان ما این است که آن که اجیر می شود برای نماز کردن، به حسب صلوات خمس اجیر می شود که دوازده روز (1) سی مرتبه نماز یومیه بکند. واگر این متعارف نباشد اجاره باطل می شود به سبب جهالت مقدار عمل. پس سوال:

است یا به تعیین عمل. تعیین زمان مثل این که کسی اجیر میکند کسی را به این که یک سال از برای او خیاطی کند یا کتابت کند یا نماز کند. در این صورت باید آن شخص در یک سال مشغول آن عمل باشد. واستثنا می شود از آن، زمان اکل وشرب وخواب وسایر ضروریات به عنوان متعارف، وباقی زمان را باید مشغول باشد. ودر این صورت سال وماه منصرف می شود به قمری در صورت اطلاق، مگر این که شرط کند سال شمسی را. وظاهر این است که معتبر در آن نزول شمس است در برجی تا این که باز نازل شود در آن برج. پس در این صورت که اجیر شود از برای یک سال نماز، معنی آن این است که از غره این ماه مثلا مشغول شود به عمل تا غره آینده همین ماه. هر چند عدد ایام نسبت به سال شمسی کمتر باشد. واما تعیین عمل: پس باید مقدار عمل معین باشد وآن نمی شود الا به تعیین عدد نماز. به جهت آن که عدد نماز در شمسی وقمری مختلف می شود ومقدار آن عمل مجهول میماند. و متعارف در زمان ما این است که آن که اجیر می شود برای نماز کردن، به حسب صلوات خمس اجیر می شود که دوازده روز (2) سی مرتبه نماز یومیه بکند. واگر این متعارف نباشد اجاره باطل می شود به سبب جهالت مقدار عمل. پس سوال: از اعتبار سال شمسی وقمری بی وجه است. زیرا که مقدار عمل سال قمری مختلف می شود وضابطه معینی ندارد.

259: سوال:

259: سوال: اذا استاجر زید عمرا لان یحج لوالده بمبلغ معین. وظهر للموجر فی الطریق او قبل اتمام الحج او بعده غبن فاحش. فکیف الحال؟.

جواب:

جواب: هذه المسئله مما لم یحضرنی فیها من کلام الفقهاء شیئی، وتحقیق الکلام فیها یستدعی رسم مقدمات:

الاولی: ان استحقاق الاجره متوقف علی قصد العمل للمستاجر، سواء کان من الاعمال التوقیفیه فعلها نیابه عن المنوب عنه - کالعادات الواجبه، او من الاعمال المندوبه المقصود حصول ثوابها للمستاجر، والا لم یقصد النیابه فی اصل الفعل. .