جامع شتات جلد 6 صفحه 20

1- چلاو= چلاب. که به طور مخفف «چلو» گفته می شود. یعنی برنجی که پس از پختن آب آن گرفته شده. از همان ریشۀ «چلانیدن». و اگر برنج آب کشیده شده بدون روغن دم بکشد، همان چلو است. و اگر به آن روغن بزنند سپس دم بکشد، می شود «پلو». پلو= مخفف پیه چلو= چلو همراه پیه و روغن.- چون دکتر معین حق مطلب را ادا نکرده بود این توضیح را آوردم.

2- وسائل، کتاب الاطعمۀ و الاشربۀ، ب31.

پس هر چند در بعض آن ها دعوی اجماع نیز شده از ابن زهره خصوصاً در غدد و علباء، و همچنین ظاهر «خلاف» دعوی اجماع است بر حرمت آن ها با خرزۀ دماغ(1).

ولکن چون اصل اباحه و برائت دلیل است و اخبار مسئله هم ضعیف اند و متعارض و مختلف اند(2)،

و خباثت در اکثر آن ها معلوم نیست، حکم صریح(3) به حرمت نمی کنم. ولکن احوط اجتناب است، بل که تاکید در احتیاط هست. چون نسبت حرمت را به اکثر علما داده اند و اخبار هم به سبب عمل ایشان قوتی می گیرد. و در بعضی نقل اجماع هست.

و اظهر این است که حرمت مذکورات مختص حیوانات بزرگ باشد نه مثل گنجشک و امثال آن، مگر در چیزی که خباثت آن ظاهر باشد.

13- سؤال:

13- سؤال: بیان فرمائید که هرگاه سر گوسفند یا کبوتر یا مرغ، به یک ضرب جدا شود، حرام می شود یا نه؟-؟

جواب:

جواب: هرگاه عمداً نباشد مطلقا ضرری ندارد. و هرگاه عمداً باشد: اظهر حرمت این فعل است ولکن ذبیحه حرام نمی شود، علی الاظهر. و همچنین اظهر این است که حرام است که نخاع را عمداً قطع کند قبل از خروج روح ولکن ذبیحه حرام نمی شود.

14- سؤال:

14- سؤال: بیان فرمائید که در مذبوح «حیوۀ مستقرّه» شرط است یا نه؟-؟

جواب:

جواب: آن چه در نزد حقیر محقق شده (بعد از ملاحظۀ اطراف و جمع بین ادلّه) این است که اعتبار حیوۀ مستقرّه لازم است. ولکن به این معنی که «علم حاصل نشود به این که حیوان در حال جان دادن است»، و همان استصحاب حیوۀ در این معنی کافی است. و اما هرگاه جزم کنی که این حیوان جان می کَند، دیگر ذبح آن فائده ندارد. و ما آن معنی