جامع شتات جلد 6 صفحه 200

1- قید «اذا تشاحّ» مانع از این تخصیص است و این کاملاً واضح است.

2- بلی درست است آن سه حدیث، عام هستند و شامل هر راه می شوند لیکن به شرط «تشاح» و اختلاف، و عدم امکان حلّ اختلاف مگر با صلح.

3- مسالک، ج 2 ص 233 ط دار الهدی.

4- شگفتا.

5- بلی: در کتاب «دانش ایمنی» توضیح داده ام که از نظر اسلام باید عرض جاده های بزرگ دستکم شصت متر یعنی 120 ذراع باشد؛ سی متر برای رفت و سی متر نیز برای برگشت باشد و حدیث های آن را نیز در آن جا بررسی کرده ام.

عَنْ رَجُلٍ اشْتَرَی دَاراً فِیهَا زِیَادَهٌ مِنَ الطَّرِیقِ- قَالَ إِنْ کَانَ ذَلِکَ فِیمَا اشْتَرَی فَلَا بَأْسَ»(1).

و نزدیک به این است روایتی دیگر(2)

بل که دو روایت دیگر. و آن احادیث را شیخ در باب «غرر و مجازفه» نقل کرده(3).

و اقرب محامل آن ها این است که از مقدار زیاده بر حدّ داخل خانه شده باشد.

و بدان که از شیخ در نهایه و ابن ادریس در سرائر، ظاهر می شود تفصیلی در این مسئله که حال مذکور شد(4).

چنان که محقق نقل کرده که [شیخ] گفته است که هرگاه