جامع شتات جلد 6 صفحه 286

سرد بودن هوا باشد، یا به سبب تحصیل مقنی و آلات و اسباب کار، نه این که مثل فقیری باشد که قادر نباشد و انتظار می کشد که غنی شود، و امثال آن. بل که اظهر این است که در [باب](1)

الزام، احتیاج به رجوع به حاکم هم نباشد؛ پس هرگاه دیگری خواهد که احیا کند از برای خود، به او می گوید که احیا کن یا واگذار.

پس در صورت مزبوره، هرگاه این شریک کوتاهی می کند بدون عذر مسموعی، شرکاء می توانند احیا کنند تمام را از برای خود.

46- سؤال:

46- سؤال: هرگاه زید رشته قناتی از قدیم در جنب رودخانه داشته باشد. و عمرو هم در جنب دیگر رودخانه رشته قناتی داشته باشد. و در سنوات ماضیه قناتین خراب و در حین خرابی قناتین آب رودخانه جاری، و هر یک از صاحب قناتین حقّابه از آب رودخانه به حکم شرع می گرفتند. و چند سال قبل از این زید صاحب اِحدی القناتین، قناتی در جنب قنات مخروبۀ خود، قریب به رودخانه به ردیف همان رشته قنات به فاصلۀ متقاربه؛ به دو ذرع، و چهار ذرع، و ده ذرع، و پانزده ذرع، احداث کرد.

و بعد از احداث زید قنات جدیده را، آب رودخانه خشک شده، و اهل خبره هم تصریح نمی کنند که باعث خشکی آب رودخانه، قنات جدید شده، لکن تصریح می کنند که هرگاه چنان که آب رودخانه جاری می بود، قنات جدیده آب رودخانه را بیش از قنات قدیمه می کشید، و چون که رشته قنات مخروبۀ عمرو که در جنب دیگر رودخانه می باشد و او هم در حین آبادی از آب رودخانه می کشید، لهذا موجب ضرر به قنات عمرو هم می شود احتمالاً.

و به هر صورت اَلان عمرو آمده مانع از احداث قنات جدیدۀ زید، می شود. آیا در صورت مزبوره، عمرو را می رسد منع زید از احداث قنات جدیدۀ مرقومه یا نه؟-؟