جامع شتات جلد 6 صفحه 352

تملک)؟-؟ در این دو قول است. و اظهر عدم وجوب است و بنابر قول به وجوب، منافاتی نیست مابین جواز اخذ به قصد تملک و جواز تصرف و اکل آن، و مابین لزوم تعریف. و فرق مابین این جا و آن جائی که مادامی که تعریف سال تمام نشود قصد تملک نمی تواند کرد، این است که نمائی و منافعی که قبل از تمام شدن سال تعریف، به عمل می آید، مال صاحب مال است در دویّم هرگاه صاحبش پیدا شود و مال خود را بگیرد. بخلاف آن در اول.

و بدان که: حکم گوسفند گم شده و امثال آن در صورتی که در عمران [و] آبادانی(1)

یافت شود، مخالف حکم آن است که در بیابان یافت شود. و در صورت سؤال مفروض این است که کره اسب در بیابان بوده و لیکن آن را در آن جا نگرفته بل که در وقتی که به خانه آمده آن را گرفته. اشکال می شود در دخول این، در کدامیک از این ها؛ ظاهر این است که این در حکم ضالّۀ بیابان است هر چند در خانه اخذ شده. و احوط این است که تعریف بکند و بعد از تمام شدن سال تعریف اگر صاحبش پیدا شود، عین آن کره یا قیمت آن را به صاحبش بدهد. و اما نتاج و منافع آن، پس ظاهر این است که مال یا ینده است و بر او غرامتی نیست.

و در حدّ تعریف، از شرع بیانی نرسیده. و ظاهر این است که همین که در عرض سال این مطلب را از نظر نیندازد و در مجامع مردم در بعض اوقات تعریف کند، کافی باشد. و بعضی گفته اند که در هفتۀ اول یک بار یا دو بار و بعد از آن در یک ماه هر هفته به یک بار و در تتّمه در هر ماهی یک بار که مجموع بیست و یک بار باشد. و دلیلی بر آن نیست. بل که ظاهر همان است که در عرف صدق کند که در عرض این سال مکرر تعریف شده به نحوی که مردم فراموش نکنند [و گمان نکنند] که این بار تعریف چیز