جامع شتات جلد 6 صفحه 354

است. و امر در عرض به حاکم و انفاق حاکم، یا انفاق خود با نیت رجوع، همان است که گفتیم. و الله العالم.

6- سؤال:

6- سؤال: هرگاه کسی ده تومان پیدا کرده باشد، و قدری تنخواه نیز از خودش داشته باشد. و بدون تعریف، آن ده تومان را به تنخواه خود مخلوط کرده و به عین آن ها معامله نموده باشد تا ده سال مثلاً. و صد تومان ربح از آن حاصل شده باشد-(؟).

جواب:

جواب: چون این شخص- که ده تومان جسته، [آن] از باب لقطه است و در دست او از باب امانات شرعیه است. و داخل کردن آن در ملک خود و تصرف و معامله کردن، از باب تعدّی و غصب است- ضامن می شود و آن ده تومان با منافعی که از آن به هم رسیده مال صاحب آن است.

و هرگاه بعد از این تقصیر، تعریف کند تا یک سال، و صاحبش پیدا نشود، ظاهر این است که باز در حکم «لقطه که تقصیر در آن شده» باشد. که در این وقت می تواند تصدق کند، و می تواند مالک شود، و می تواند نگاه دارد برای صاحبش که شاید پیدا شود. و در هر یک از این صورت ها، نماء تابع عین است.

پس جایز خواهد بود که مجموع ده تومان و نماء آن را تصدق کند برای صاحب آن. و اگر صاحب پیدا شود و راضی نشود به تصدق، آن(1)

وجه را با نماء آن، به او ردّ می کند و ثواب آن از ملتقط است.

و جایز خواهد بود که آن وجه را با نمای آن، مالک شود و باز که مالک پیدا شود به او ردّ کند آن وجه را با نمای آن.

و ظاهر آن است که تواند بعد از تعریف، دراین وقت اصل آن وجه را تصدق کند و قصد تملک نماء کند و نمای آن را مالک شود. یا قصد تملک آن وجه را کند و مالک