جامع شتات جلد 10 صفحه 131

1- در نسخه: اثمار.

2- کافی (اصول) ج 1 ص 144.

و الحاصل

هرگاه خواهیم خطبۀ البیان و غیر آن از آنچه مشتمل است بر امثال این عبارات که تاویل کنیم به نحوی که ناخوشی نداشته باشد، می توانیم کرد. و لکن محتاج است به فرصتی و وقتی و بسط زیادتی. و الحال تکلیف ما در آن نیست و احتیاجی هم در آن نیست. و رسول رساله هم مستعجل است.

و لکن ذکر می کنیم در این مقام، حدیثی از کلمات ائمّۀ اَنام علیهم السلام که به آن ظاهر می شود تأویل بعضی از فقرات خطبۀ البیان، و از آن حدیث می توان یافت که ممکن است عمل بینائی از مطلب آن، بروجه(1) صحیح که غباری بر آن نباشد. و آن حدیثی است که نقل شده از آخر کتاب بصائر الدرجات تالیف شیخ بزرگوار محمد بن الحسن الصّفار القمی(ره) قال: «باب فیه شرح امور النّبیّ و الائمّۀ فی نفسهم و الرّد من [غلابجهلهم ما لم یعرفوا](2) من معنی اَقاویلهم»: عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الرَّبِیعِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ صَبَّاحٍ الْمَدَائِنِیِّ عَنِ الْمُفَضَّلِ أَنَّهُ کَتَبَ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) فَجَاءَهُ هَذَا الْجَوَابُ مِنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّی أُوصِیکَ وَ نَفْسِی بِتَقْوَی اللَّهِ وَ طَاعَتِهِ فَإِنَّ مِنَ التَّقْوَی الطَّاعَهَ وَ الْوَرَعَ وَ التَّوَاضُعَ لِلَّهِ وَ الطُّمَأْنِینَهَ وَ الِاجْتِهَادَ وَ الْأَخْذَ بِأَمْرِهِ وَ النَّصِیحَهَ لِرُسُلِهِ وَ الْمُسَارَعَهَ فِی مَرْضَاتِهِ وَ اجْتِنَابَ مَا نَهَی عَنْهُ فَإِنَّهُ مَنْ یَتَّقِ اللَّهَ فَقَدْ أَحْرَزَ نَفْسَهُ مِنَ النَّارِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ أَصَابَ الْخَیْرَ کُلَّهُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهِ وَ مَنْ أَمَرَ بِالتَّقْوَی فَقَدْ أَبْلَغَ الْمَوْعِظَهَ