جامع شتات جلد 10 صفحه 17

1- و فی النسخۀ: منهما.

2- وسائل، ج 12 ص 215- ط آل البیت.

3- و فی النسخۀ: حصین.

الحدیث) فبموته یحصل فرجۀ لا یسدّها شیئ، و بفرج ذلک الفرجۀ یوجد الخلل فی الاسلام فیصیر من باب «فلان یعطی و یمنع». یعنی یحصل بالموت ثقبۀ و مدخل [بثقب] هذه الثقبۀ، و یفرج فی الاسلام، و یفتح باب المفسدین فیه. کما یقال بالفارسیۀ «رخنه[ای] در خانۀ ما رخنه کرده است». یعنی الفرجۀ الحاصلۀ اثمرت ثمرتها و اظهرت مفسدتها.

و یمکن ان یجعل من باب «المجاز المشارفۀ» مثل «مات میتۀ» و «قُتل قتیل». و هذا کما یقال بالفارسیۀ: «رخنه[ای] در خانۀ ما رخنه شده است که قابل التیام نیست». و یمکن ان یکون فاعل «ثلم» هو موت العالم ویُقرء «ثلمۀ» بالفتح او بالکسر، بان یکون مصدراً، او یکون ایضاً من باب «فلان یعطی و یمنع». و اما الضّم بجعلها مثل «کدرۀ» فلا یمکن الاّ بجعل الفعل لازماً. و هو غیر صحیح هیهنا(1).