جامع شتات جلد 10 صفحه 203

1- پیشتر نیز بحثش در مسائل متفرقه بود که دو رساله را در این میان جای داد. و لذا ما نیز شماره گذای را به دنبال بخش پیشین می آوریم.

2- در نسخه: یا.

ملحوظ لافظ نباشد، و معلوم دیگران هم نباشد، حمل می شود بر اطلاق. همچنین در داعی.

بلی: اطلاق منصرف به افراد شایعه می شود؛ مثلاً هرگاه استخاره کند که اسبی بخرد خوب است یا نه، بدون قصد اسب معینی و روز و ساعت و قیمت و مقدار آن، ارشاد الهی در این مطلب هم بر مطلق آن می شود. پس اگر بد آید، همۀ اقسام و تقدیرات، بد است. بل چون هرگاه مستخیر فرض شود که اگر متفطّن می شد از برای این که بعضی اسب ها هست که لگدزن و دندان گیر و آدم کش است، به جهت آن استخاره نخواهد کرد و نخواهد خرید. پس این احتمال داخل استخاره نخواهد بود.

و اما در صورتی که در حین استخاره منظور او خریدن درروز میعن و قیمت معین، گو در زبان یا ذهن او در حین استخاره، [اگر] مطلق درآید حکم استخاره، مختص همان است که در ذهن او حاضر است از قصد. نه مفهوم لفظ.

بلی در این جا سخن دیگر هست: و آن این است که: ظاهر این است در استخاره هم «بداء»(1) جاری می شود. چنان که در افعال و احکام الهی. به این معنی که گاه است در حین استخاره هر چند داعی و مقصود مطلق است، [و] استخاره بد می آید. و بعد یک روز یا دو روز یا بیشتر هم استخاره می تواند کرد. و گاه است خوب می آید. پس معلوم می شود که در لوح محو و اثبات مطلق بوده، و در لوح محفوظ مشروط بوده [به شرط، که](2) حق تعالی به جهت مصلحتی بر مکلّف مخفی داشته، و بعد از تحقق مصلحت و رفع مانع، خوب آمد. پس معلوم می شود که بد بودن آن به جهت آن وقت خاصّ و به شرط آن مصلحت بود. و بعد از حصول آن، رفع مانع شد[ه].