جامع شتات جلد 10 صفحه 22

1- در نسخه: نمی کنیم.

2- در نسخه: حکم.

3- مراد، محقق کرکی(ره) است که در جامع الشتات، همیشه با این عنوان آمده است.

4- القردد: ما ارتفع من الارض.

5- کذا.

6- در نسخه: نخواهد.

قلوبهم» و «خذ العفو و أمر بالعرف» و «یعلم ما فیه». که در این جاها ادغام را جایز دانسته اند، نه واجب. و از این قبیل است «سلککم» و «مناسککم» که در حکم کلمتین اند.

و اما تشدیدی که فرموده اند که اخلال به آن باعث بطلان نماز است، مراد این است که احد طرفین اسقاط شود، به جهت آن که تشدید قائم مقام حرفی است.

و بدان که: علمای صرف در بسیاری از مواضع تصریح به وجوب ادغام کرده اند (و همچنین علمای قرائت) غیر این موضع که مذکور شد مثل ادغام متقاربین در بسیاری از مواضع. و از این باب است ادغام «دال قد» و «ذال اذ» و «تاء تأنیث» و «لام هل» و «بل» و «قل» در مثل «اذ [ذ]هب» و «اذ ظلموا» و «قد دخلوا» و «قد تبیّن» و «قل لکم» و «قل ربکم» و «بل لا» و «بل ربکم» و «هل لنا» و «ربحت تجارتهم» و «ودّت طائفۀ» و «انقلبت دعووا الله».

و از این باب است نیز مثل «فرطت» و «احطت» و «بسطت»، به ابقای صفت استعلاء. و همچنین «ان لم نخلقکم» در ابقای صفت استعلاء. این ها همه را در اقسام ادغام صغیر می شمرند. و ظاهر این است که از این باب است ادغام لام تعریف در بسیاری از مواضع.

و همچنین آن جائی که نون تنوین، یا نون ساکن، به حروف یرملون برسد، در بعضی با غنّه و در بعضی بی غنّه. و احوط بل که اظهر ترکِ [فکّ](1) آن ها است.