جامع شتات جلد 10 صفحه 228

1- مثل این که در این جا یک توضح چند سطری لازم است: این جهان از مثبت و منفی تشکیل یافته است از اتم، ماده و انرژی تا همه چیز آن دارای این دو جنبه است. حتی انسان علاوه بر بدنش که از مثبت و منفی تشکیل شده، دارای دو روح غریزه و فطرت است (نفس امّاره و نفس لوّامه) که با همدیگر در چالش و درگیرند. حتی آن لامپی که بالای سرتان نور می دهد روشنائی آن از تلاقی دو سیم مثبت و منفی حاصل می شود و همچنین رعد و برق ابرها و... به طوری که فرمول زیر را باید نوشت: جهان- درگیری مثبت و منفی= جهان- جهان. اما جهان بهشت، جهان مثبت است. زیرا در انفجار عظیم قیامت، میان مثبت و منفی تفکیک می شود؛ عالَم دوزخ از منفیات آن، و عالم بهشت از مثبتات آن، ساخته می شود. بنابر این: الف: این جهان هم به خوبی ها استعداد دارد، هم به بدی ها. هم به هوس های بد و هم به خواسته های نیک. ب: جهان بهشت استعدادی برای بدی ندارد. انگیزۀ بد، خواستۀ بد در آن جا امکان ندارد. نه مواد آن جنبۀ منفی دارد و نه اشیاء حتی شراب بهشت مست نمی کند. و نه انسان بهشتی می تواند هوس بدی بکند. ج: جهان دوزخ، محض منفی است و استعدادی برای خوبی ندارد. شرح کافی و بیشتر در «کتاب تبیین جهان و انسان» بخش معاد شناسی.

آدَم»(1) الی آخر الایۀ، و بعد از آن می فرماید: «وَ أَنِ اعْبُدُونی هذا صِراطٌ مُسْتَقیمٌ»(2). حرف ندا بر سر «بنی آدم» افادۀ شمول می کند که شامل هر فردی از افراد بنی آدم می باشد واحداً و احداً. و آن جناب از ما هر یک، یک عهد نگرفته. و اگر مراد ارسال رسل و انزال کتب باشد، باز عهد بر ذمّۀ یک نفر از بنی آدم ثابت است که آن نبیّ است، و به کس دیگر عهدی ننموده. و حال آن که به صیغۀ متلکم وحده که «اَعهد» باشد می فرماید.

و دیگری(3):

عبادت [شیطان] چگونه می باشد؟ ما که (لله الحمد) شیطانی ندیده ایم، و برهانی از جانب او به ما نرسیده، و طریق عبادت او را نمی دانیم. و در آیۀ ثانیه می فرماید «هذا»؛ مشار الیه هذا چه چیز است؟ اگر مراد احکام قرآن است، می بایست بفرماید که در این کتاب ارشاد شما نمودیم. خلاصه اگر احتمال تأویلی باشد، بیان فرمائید.

جواب:

جواب: این رسانیدن عهد از قبیل آن است که پادشاه اسلام فتح ممالک کفر بکند و حمایت مسلمین بکند. بعد از آن بر آن ها منت گذارد که آیا من دشمنان شما را هلاک نکرده ام و احسان به شما نکردم. و حال آن که قشون او به فرمان او فتح کرده، و به وسائط وزرا و امرا، احسان کرده. پس رسانیدن حق تعالی عهد خود را به بندگان به واسطۀ انبیاء مصداق عهد خود است. و شکی نیست که عهد الهی به این معنی به ما همه رسیده، گو به عنوان مشافهه و وحدت نباشد.

و مراد از عبادت شیطان، همان اطاعت و فرمان برداری او است که دائماً در کاریم و از همه چیز آن را بهتر می دانیم. خوشا به حال شما که تا به حال حقیقت عبادت شیطان را نفهمیده اید.