جامع شتات جلد 10 صفحه 232

1- در نسخه: مأخذ.

2- میرزا محمد استر آبادی.

3- میر مصطفی صاحب «نقد الرجال».

4- وسائل، کتاب الطهارۀ، ابواب صلاۀ الجنائز، ب 21 ح 5.

بتمامه بر آن نمی خوابد، صورتی ندارد. و به هر حال؛ احاطۀ «ما یتیمّم به» به جمیع اجزای کف، ضرور نیست. زیرا که کف دست گودی و بلندی دارد، و این معنی حاصل نمی شود مگر در خاک نرم، پس زمین سخت و هموار باید صحیح نباشد، و حال آن که صحیح است جزماً.

73- سؤال:

73- سؤال: اسامی ستّۀ اوایل، و اواسط، و اواخر، و سبب این که در بعضی از ایشان علّامه در خلاصه نقل اجماع در تصحیح روایت ایشان نکرده، چه چیز است؟

جواب:

جواب: کشّی در کتاب خود در سه جا اسم جماعتی که اجماع در حق ایشان دعوی شده، ذکر کرده. در هر جا شش نفر ذکر کرده؛ موضع اول گفته: «فی تسمیه الفقهاء من أصحاب أبی جعفر و أبی عبد الله (علیهما السلام)؛ اجتمعت العصابه علی تصدیق هؤلاء الأولین من أصحاب أبی جعفر(علیه السلام) و أبی عبد الله(علیه السلام)، و انقادوا لهم بالفقه، فقالوا: أفقه الأولین سته؛ زراره، و معروف بن خربوذ، و برید، و أبو بصیر الأسدی، و الفضیل بن یسار، و محمد بن مسلم الطائفی، قالوا: و أفقه السته زراره. و قال بعضهم مکان أبی بصیر الأسدی، أبو بصیر المرادی و هو لیث بن البختری»(1).

و در موضع دوم گفته: «تسمیه الفقهاء من أصحاب أبی عبد الله علیه السلام؛ أجمعت العصابه علی تصحیح ما یصح من هؤلاء و تصدیقهم لما یقولون، و أقرّوا لهم بالفقه، من دون أولئک السته الذین عددناهم و سمیناهم، سته نفر (یعنی من باب الستّۀ المتقدمۀ و نحوهم ستّۀ اخری؛) جمیل بن دراج، و عبد الله بن مسکان، و عبد الله بن بکیر، و حماد بن عیسی، و حماد بن عثمان، و أبان بن عثمان. قالوا: و زعم أبو إسحاق الفقیه (یعنی ثعلبه بن میمون)، أن أفقه هؤلاء جمیل بن دراج. و هم أحداث أصحاب أبی عبد الله علیه السلام»(2).