جامع شتات جلد 10 صفحه 258

1- وسائل؛ ج 27 ص 106 ط آل البیت.

2- آیۀ 249 سورۀ بقره.

3- آیۀ 87 سورۀ آل عمران.

نسبت دادی!؟ ظاهر آن است که حاشیه را ندیده باشی، راهی ندارد که آن را نسبت به من دادی. سبحانک هذا بهتان عظیم.

90- سؤال:

90- سؤال: هرگاه عادلی را می بینیم که غیبت عادلی را می کند. و ما هر دو را عادل می دانیم. آیا از عدالت ساقط می شوند هر دو؟ یا یکی؟ یا هیچکدام؟

جواب:

جواب: هرگاه محمل صحیحی از برای غیبت کننده نباشد و محض از برای تشفّی نفس و متابعت هوا، غیبت کرده. این غیبت کننده به همین غیبت محکوم به فسق می شود. و قدح در عدالت آن دیگری نمی شود در صورتی که نسبت در غیبت نسبت فسق به او بدهد، چه جای آن که غیبت از باب فسق نباشد بلکه از باب قبح منظر و سوء خلق و دنائتِ نسبت، و امثال آن باشد.

و هرگاه محمل صحیحی از برای آن باشد؛ مثل آن که در مقام «جرح و تعدیل»، حاکم از او به جهت قبول شهادت، سؤال کند. یا به جهت قبول روایت و امثال آن. پس اگر جرح از برای قبول شهادت است، جرح یک نفر کافی نیست. چنان که تعدیل یک نفر هم کافی نیست.

و اگر از برای قبول روایت باشد، کافی است در [آن]، حکم به مجرّد حسن آن شخص. [و اما اگر برای ردّ روایت باشد، تصریح به فسق لازم است] و آن هم در صورتی است که جرح مطلق نباشد، بل که ذکر کند از برای او فسقی که مخالفتی در فسق بودن آن نباشد. و گاه است که اگر تصریح کند به آن فسق، در نزد مکلّف یا آن شخص منسوب الیه، فسق نباشد(1)

91- سؤال:

91- سؤال: در اخبار کثیره وارد شده است که قرآن ثقل اکبر است و اهل بیت علیهم