جامع شتات جلد 10 صفحه 283

1- الایۀ 11 السورۀ النساء.

2- الایۀ 11 السورۀ النساء.

3- اصنف علی کلامه(ره) انّ العرب قبل الاسلام (سیمّا العرب العدنانی) ما کان فی سننهم و قوانینهم «نصیب مفروض معین» للنساء فی المیراث. بل کانوا یعطونها عرضاً قلیلاً حسب ماشاؤا. فصرّح القرآن و کررّ الاسمین الظاهرین و نصّ ب-«النصیب المفروض» لتحکیم حقهنّ فی المیراث. فمع التصریح و التکریر و التنصیص، نری (مع الاسف) انّهنّ لا تٌعطَون حقوقهنّ الارثیه کملاً فی العرب و فی الجوامع الاخری حتی فی زماننا هذا.

4- بهتر است برای روشن شدن مراد سؤال کننده و پاسخ آن، آیه را تا آخر بخوانیم: «قُلْ یا عِبادِیَ الَّذینَ أَسْرَفُوا عَلی أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَهِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحیم» 53، زمر.

5- یعنی «الذنوب» که در آیه آمده.

آمرزیده می شود خواه صغیره و خواه کبیره. و این که در اخبار چند، وارد شده در تفسیر آیه که مراد از «عبادِ» شیعیان است؛ که بعضی چنین می فهمند که حق تعالی همگی گناهان ایشان را می آمرزد بدون توبه، پس ظاهر این است که چنین نیست، و به این نمی توان مغرور شد. چنان که سایر اخبار و آیات دلالت بر این دارد.

و مؤیّد این است آیۀ بعد از این که بدون فاصله فرموده: «وَ أَنیبُوا إِلی رَبِّکُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ الْعَذابُ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ»، که ظاهر این است که مخاطب به کلمۀ «اَنیبوا» [همان «عبادِ» است](1)

که در آیۀ سابقه است. والله العالم.

108- السؤال:

108- السؤال:.....................................

الجواب:

الجواب:...............................................(2)

109- السؤال:

109- السؤال: وُجد هذه العبارۀ منقولۀ عن علی علیه السلام «لولا تجرّد عیسی عن طاعۀ الله لکنت علی دینه» فما المراد؟

الجواب:

الجواب: لا یحضرنی هذا الخبر فی اصل معتبر. و علی فرض صحّته یمکن ان یکون المراد الترغیب الی النکاح، و یکون کلمۀ [«عن»] للمجاوزۀ و مجرورها ظرفاً مستقراً، و کلمۀ «علی» بمعنی الضرر. یعنی انّ تجرّده بالخصوص، من اجل طاعۀ الله فی حقه، باختصاص التکلیف به. [او] بان یکون [«عن»] للتعلیل، کما هو احد معانیها [کما فی قوله تعالی]: «وَ ما کانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهیمَ لِأَبیهِ إِلاَّ عَنْ مَوْعِدَهٍ وَعَدَها إِیَّاهُ»(3).

او بان تکون بمعنی