جامع شتات جلد 10 صفحه 71

1- در نسخه: نماز احتیاط.

2- در نسخه: تبعه.

فاتت»(1)، هرگاه مسلّم باشد دلالت او بر اعتبار جمیع کیفیات، لا اقلّ مسلّم نخواهد بود در کیفیات تبعیّۀ غیر مقصود بالذات. با وجود این که در عبارت حدیث، «فریضه» مذکور است به لفظ مفرد، نه فرائض به لفظ جمع.

و علی ایّ حال؛ هرگاه وجوب ترتیب مسلّم باشد در تعاقب تبعیّه، آن هم در صلوۀ اصلیه مسلّم است به مقتضای تبادر، نه نماز احتیاطی. و بر فرض تسلیم عموم، در صورت علم به ترتیب، مسلّم است. نه در صورت جهل. و در صورت جهل اقوی عدم وجوب ترتیب است در نمازهای اصلیه، چه جای نماز احتیاط. خصوصاً هر گاه نماز بسیار باشد که تحصیل ترتیب یا متعذّر خواهد بود یا مستلزم حرج منفی.

[41-] سؤال رابع: بنابر ضرور بودن اعادۀ نمازهای اصل، و نمازهای احتیاط، آیا کدامیک را در قضا کردن باید مقدم داشت؟ و با مقدم بودن احدهما، آیا همۀ آن را باید مقدم داشت بر قاطبۀ دیگری (به این که تا مدتی همۀ نمازهای احتیاط را باید اعاده کرد، پس از آن، نمازهای اصل را، یا بالعکس)؟ یا آن که تقدیم همۀ آن بر این، ضرور نیست؟ در این صورت به چه نسبت باید اعادۀ آن ها را با هم کرد؟

جواب:

جواب: از آن چه پیش گفتیم معلوم شد که فرض ضرور اِعادۀ نماز اصل و نماز احتیاط هر دو با هم، محض فرض است. به جهت آن که ضرور اول در وقتی است که باطل دانیم نماز اصل را به ترک نماز احتیاط (چنان که مشهور است) و در این صورت دیگر اِعادۀ نماز احتیاط ضرور نیست. و به عکس آن در ثانی. و اما اِعادۀ هر دو از باب احتیاط؛ پس نیز جواب آن معلوم شد که هرگاه بنا را بر مشهور بگذاریم، اعادۀ نماز احتیاط مستحب است خروجاً عن خلاف القول الاخر، و بالعکس فی العکس. و گفتیم که مستحب مزاحم فریضه نمی شود.