جامع شتات جلد 10 صفحه 75

1- در نسخه: وجود.

جواب:

جواب: آن چه از ائمّۀ اطهار (صلوات الله علیهم اجمعین) مستفاد می شود، این است که نوافل رواتب یومیه، جبر کسر فرایض را می کند. به این معنی که هرگاه حضور قلبی در آن جا نشده باشد، یا سهوی (مثلاً) که تذکّر آن نشده باشد مطلقا، و امثال آن، این نقایص را تدارک [می]کند. نه تقصیراتی که در اصل نماز و شرایط آن شده باشد (و هر چند به سبب عدم اخذ از مأخذ صحیح، باشد با وجود تقصیر در تحصیل و مسامحه). پس اگر قضای اصل نماز و نماز احتیاط، از باب این است که مبادا تقصیری شده باشد از روی نادانی و غفلت، بعد از آن که مقتضای تکلیف خود را به عمل آورده باشد، پس در این صورت قضای رواتب متیقّن الفوت، اولی است به تقدیم. و اگر کوتاهی در تحصیل مقتضای تکلیف شده، البته فرایض مقدم است.

[47-] سؤال عاشر: آیا در قضای نمازهای احتیاط فائتۀ بیست ساله (مثلاً)، دو رکعت نشسته را مطلقا می تواند نیت کرده باشد؟ یا آن که بخصوص صورت شک میانۀ سه و چهار را (مثلاً) باید در نظر گرفت؟ و هکذا.

جواب:

جواب: با وجود علم [تفصیلی](1)

به اشتغال به هر یک، تعیین ضرور است. بلی در صورتی که داند که نماز احتیاط دو رکعتی در ذمّۀ او هست اما نداند که از باب شک میانۀ دو و چهار است، یا از باب شک میانۀ دو و سه و چهار، و همچنین در دو رکعتی نشسته هرگاه نداند از شک میان سه و چهار ناشی شده، یا از دو و سه، یا از چهار و پنج، در این جا قصد تعیین ضرور نیست، قصد «ما فی الذمّه» کافی است.

[48-] سؤال حادی عشر: مطلب دیگر؛ کسی که شرطی از شرایط نماز احتیاط را جاهل باشد (مثلاً نداند که تکبیر احرام واجب است، خیال نماید که مثل سجدۀ سهو