قواعد مهم فقهی جلد 2 صفحه 317

فلانی را فریفتم یعنی به فریب او دست یافتم و آنچه را که از او می خواستم بدان رسیدم وغره یعنی غفلت در بیداری... و اصل آن از غر می باشد وآن أثری است که از هرچیزی ظاهر می گردد و از همین ریشه است غره الفرس... (و غرور به فتح عین) یعنی هر چیزی که انسان را مغرور می سازد و می فریبد، از مال و جاه وشهوت وشیطان... و غرر یعنی خطر». (1)

و همچنین در کتاب صحاح این گونه گفته است :

«الغره (بالضم) بیاض فی جبهه الفرس فوق الدرهم...، والغره (بالکسر) الغفله... والغرور (بالضم) ما اغتر به من متاع الدنیا... وغره یغره غرورآ خدعه؛ غره (با ضمه) سفیدی است که در پیشانی اسب وجود دارد و اندازه بیشتر از یک درهم است. وغره (با کسره) غفلت است... و غرور (با ضمه) چیزی است که انسان بدان فریفته می شود از متاع دنیا... و غره یغره غرورا، یعنی او را فریب داد». (2)

و همچنین ابن اثیر در کتاب نهایه می گوید :

«الغره الغفله وفی الحدیث أنّه نهی عن بیع الغرر، هو ما کان له ظاهر یغر المشتری وباطن مجهول؛ غره یعنی غفلت ودر حدیث است که حضرت از بیع غرری نهی فرمودیعنی بیعی که ظاهرآن مشتری رافریب می دهدو باطن آن مجهول است». (3)

و طریحی در مجمع البحرین می فرماید :

«قوله (ما غرّک بربّک الکریم...) أی: أی شیء غرک بخالقک وخدعک وسول لک الباطل حتّی عصیته وخالفته... والغرور بالفتح الشیطان سمی الشیطان غرورآ لأنّه یحمل الإنسان علی محابه، ووراء ذلک ما یسوؤه؛ این فرمایش خدای متعال که: (مَا غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِیمِ) یعنی چه چیزی تو را نسبت به خالق خودت مغرور کرد وفریب داد و باطن تو را برای تو زیبا جلوه داد تا معصیت او را کرده و به مخالفت با او پرداختی... و غرور با فتح یعنی شیطان، شیطان به غرور نام گذاری

1- مفردات راغب، ص 358.
2- الصحاح، ج 2، ص 767.
3- النهایه فی غریب الحدیث، ج 3، ص 355.