قواعد مهم فقهی جلد 2 صفحه 377

عَلَیهِ، إِلاَّ فِی الدَّمِ خَاصّهً، فَإِنّ رَسُولَ اللهِ صلی الله علیه و آله بَینَما هُوَ بِخَیبرَ إِذْ فَقَدَتْ الأَنصَارُ رَجُلاً مِنْهُم فَوَجَدُوهُ قَتِیلاً. فَقَالَتِ الأَنصَارُ: إِنَّ فُلانآ الیَهُودِیَّ قَتَلَ صَاحِبَنا.

إلی أن قالَ - قَالَ علیه السلام : إِنَّما حُقِنَتْ دِمَاءُ المُسلِمِینَ بِالقَسَامَهِ لِکَی إِذا رَأَی الفَاجِرُ فُرصَهً مِنْ عَدُوِّهِ حَجَزَهُ مَخافَهَ القَسَامَهِ أَنْ یُقتَلَ بِهِ، فَکَفَّ عَنْ قَتلِهِ، وَإِلّا حَلَفَ المُدَّعی عَلَیهِ قَسامَهَ خَمسِینَ رَجُلاً مَا قَتَلنا، وَلا عَلِمنَا قَاتِلاً؛ از حضرت در مورد قسامه سؤال کردم. حضرت فرمودند: در تمام حقوق، بینه بر عهده مدعی است و سوگند بر عهده مدعی علیه است مگر در خصوص خون؛ زیرا رسول خدا صلی الله علیه و آله هنگامی که در خیبر بود، انصار مردی از خود را گم کردند و او را کشته یافتند. انصار گفتند : فلان یهودی دوست ما را کشت... پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: همانا خون های مسلمانان بوسیله قسامه حفظ می شود تا هرگاه فاجر فاسقی فرصت پیداکرد،ازترس قسامه و این که با آن کشته خواهد شد، از فسق و فجور خودداری کند و از قتلی که در سر دارد دست نگاهدارد و در غیر این صورت کسی که علیه او ادعا شده است 50 نفر می آورد که سوگند بخورند که ما نکشتیم و نمی دانیم که قاتل کیست».(1)

2. ابوبصیر از امام صادق علیه السلام نقل می کند :

«إِنّ اللهَ حَکَمَ فِی دِمَائِکُم بِغَیرِ مَا حَکَمَ فِیهِ فِی أَموالِکُم، حَکَمَ فِی أَموالِکُم أَنَّ البَیِّنَهَ عَلی المُدَّعِی وَالیَمِینَ عَلی المُدَّعی عَلَیهِ، وَحَکَمَ فِی دِمَائِکُم، أَنَّ البَیِّنَهَ عَلی مَنْ ادِّعِیَ عَلَیهِ وَالیَمِینَ عَلی مَنِ ادَّعی، لِئَلّا یَبطُلَ دَمُ اُمریءٍ مُسلِمٍ؛ خدای متعال در خون های شما به غیر از حکم در اموالتان حکم فرموده است؛ او در اموال شما حکم فرموده است که بینه بر عهده مدعی و سوگند بر عهده مدعی علیه است ودر مورد خون هایتان حکم فرموده است که بینه بر عهده مدعی علیه و سوگند بر عهده مدعی است تا خون مسلمانی باطل نشود».(2)

3. زراره از امام صادق علیه السلام نقل می کند :

«إِنَّما جُعِلَتِ القَسَامَهُ إِحتیاطآ لِلنَّاسِ، لِکَیمَا إِذا أَرادَ الفَاسِقُ أَنْ یَقتُلَ رَجُلاً أَو یَغتَالَ