قواعد مهم فقهی جلد 2 صفحه 454

قاعده طهارت

اشاره

از جمله قواعد فقهیه مشهور قاعده طهارت است که اصحاب در تمامی ابواب طهارت بدان تمسک جسته اند و حاصل آن، حکم به طهارت هرچیزی است تا وقتی که نجاست آن ثابت نشده باشد.

این حکم با اجمالی که دارد بین اصحاب مورد اجماع است چنانکه صاحب حدائق در مقدمه 11 کتاب حدائق می گوید :

«و أصل الحکم المذکور ممّا لا خلاف فیه ولا شبهه تعتریه؛ اصل حکم مذکور از مواردی است که خلافی در آن نبوده و شبهه ای دامنگیر آن نمی باشد».(1)

البته در مواضعی پیرامون آن اختلاف واقع شده است که در آینده بدان اشاره خواهد شد. در اینجا ابتدا روایاتی که دلالت بر این حکم می کند را ذکر کرده سپس در موارد اختلاف پیرامون آن بحث می کنیم :

1. عمار در موثقه ای از امام صادق علیه السلام نقل می کند :

«کُلُّ شَیءٍ نَظِیفٌ حَتَّی تَعلَم أَنَّهُ قَذِرٌ، فَإِذا عَلِمْتَ فَقَدْ قَذَرَ وَمَا لَمْ تَعلَمْ فَلَیسَ عَلَیکَ؛ هرچیزی نظیف است تا وقتی که تو آلودگی آن را بدانی، هر گاه دانستی، آلوده است و تا وقتی که ندانسته ای چیزی بر عهده تو نیست».(2)

2. حفص بن غیاث از جعفر از پدرش از امام علی علیه السلام نقل می کند :