علل الشرائع جلد1 صفحه 340

[کلام مرحوم صدوق در باره ماهیت صلح امام حسن (ع)]

مرحوم صدوق می فرماید: معاویه دروغ می گفت و ادّعاء محالی نمود، محققا او از رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله بیش از این مقالات راجع به علی علیه السّلام شنیده بود و با این حال با آن جناب به مقاتله پرداخت و بعد از آن که حضرت از دنیا مفارقت فرمودند، معاویه آن جناب را لعن می کرد و دشنام می داد و ثبات ملک و قدرتش را در این می دید ولی با این حال کلامی را که به سعد گفت به خاطر این بود که به سعد بفهماند در نشستنش از نصرت علی علیه السّلام عذری ندارد.

سؤال اگر قائلی به خاطر حماقت و نادانی خود بگوید: علی علیه السّلام از قیام و نهضتش در آن امور بعدا نادم و پشیمان شد و از خون هایی که ریخته بود اظهار ندامت می کرد همان طوری که قیام کنندگان و قاعدین یاد

شده اظهار ندامت کردند.

جواب در جوابش گفته می شود: دروغ گفتی و ادّعای محال نمودی زیرا امام علیه السّلام متعدّد و در مقامات بسیار فرمودند: من امر خود و امر مخالفینم را بسیار زیر و رو کرده پس نیافتم و به نتیجه ای نرسیدم مگر این که یا باید با ایشان قتال کنم و یا به آنچه محمّد صلّی اللَّه علیه و آله آورده کفر بورزم.

و از آن حضرت مروی است که فرمودند:

به قتال ناکثین و قاسطین و مارقین مأمور هستم.

این حدیث با هیجده طریق از نبیّ مکرّم صلّی اللَّه علیه و آله روایت شده که آن حضرت فرمودند: ای علی تو با ناکثین و قاسطین و مارقین باید بجنگی.

حال اگر آن جناب که خود این حدیث را از پیامبر نقل کرده در حضور کسانی که آن را از نبیّ مکرّم شنیده اند اظهار ندامت نموده باشد لازمه اش این است که هم خود و هم شنوندگان حدیث را که در میانشان مهاجرین از قبیل عمّار و انصار نظیر ابو هیثم را تکذیب نموده باشد.

اگر بگویی: باکی نیست از تکذیب مهاجرین و انصار و از دروغ بستن به آنها اجتناب لازم نیست.

جواب این است که: جایگاه کسی که ایشان را تکذیب می کند جهنّم است، و باید از این اعیان و بزرگان مهاجرین و انصار شرم و حیا نمود و چنین نسبت هایی را به ایشان نداد خصوصا عمّار که پیامبر در باره اش فرمودند: عمّار با حقّ و حقّ با عمّار است، عمّار با حقّ همراه است هر کجا که باشد.