علل الشرائع جلد1 صفحه 45

این ترتیب بین مخلوقات با شرح و توضیحی که دادیم حکمت خداوند عزّ و جلّ است لا جرم کسی که قصدش افساد آن باشد معلوم می شود که عناد داشته و طالب الحاد و کفر می باشد، باری فضل و شرافت منتهی به وجود مطهّر حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله شده و نهایت برتری و غایت والایی از آن حضرتش می باشد چه آن که جنابش صلوات اللَّه علیه از حضرت آدم و جمیع انبیاء علیهم السّلام ارث برده و آنچه جملگی داشته اند به آن وجود مطهّر رسیده است مضافا به این که آن سرور بهترین مخلوقات بوده فلذا از میان تمام کائنات و موجودات حقّ عزّ و جلّ او را برگزیده است چنانچه در قرآن کریم آمده:

(إِنَّ اللَّهَ اصْطَفی آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِیمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَی الْعالَمِینَ «1» یعنی خداوند عزّ و جلّ آدم و نوح و آل ابراهیم و آل عمران را بر تمام مخلوقات برگزید.

پس حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله که از

آل و دودمان حضرت ابراهیم است به دلیل فرموده حقّ تبارک و تعالی: ذُرِّیَّهً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ «2» یعنی فرزندانی هستند برخی از نسل برخی دیگر، برگزیده و خالص و نجیب النجباء از این خاندان و دودمان می باشد در نتیجه بهترین آنها است.

باری حقّ عزّ و جلّ جناب آدم و نوح و انبیاء را از میان تمام مخلوقات اعم از روحانی و جسمانی برگزید و حجّت و شاخص بر آنها قرار داد پس از آنها افضل و برتر می باشند، و الحمد للَّه ربّ العالمین و صلّی اللَّه علی محمّد و آله و حسبنا اللَّه و نعم الوکیل.

مقاله مرحوم مصنّف کتاب

مصنّف کتاب (مرحوم صدوق) می فرماید: خواستم این مقاله و گفتار و حکایت را در این کتاب آورده باشم اگر چه معتقد نیستم که ابلیس از جنس فرشتگان است بلکه او از جنّ بوده منتهی در بین فرشتگان عبادت خداوند را می نموده و امّا هاروت و ماروت به عقیده من دو فرشته بوده و قول اهل حشو «3» را قبول ندارم بلکه از نظر من این دو معصوم و بی گناه بودند و معنای آیه شریفه: وَ اتَّبَعُوا ما تَتْلُوا

______________________________
(1)- سوره آل عمران آیه (33)
(2)- سوره آل عمران آیه (34)
(3)- اهل حشو همان مجسّمه هستند که قائل به جسم بودن حقّ تعالی بوده و آیات قرآن را حمل بر ظاهر می کنند و از معتقدات این گروه این است که هاروت و ماروت فرشته نبوده بلکه دو تن از رجال درشت و ضخیم بابل بودند