علل الشرائع جلد1 صفحه 452

احمد بن هیثم، از علی بن خطاب حلال «1»، از ابراهیم بن محمّد بن حمران، وی می گوید: به مکّه رفتیم و بر حضرت امام صادق علیه السّلام داخل شدیم حضرت نماز بر اموات را یاد کرده و فرمودند:

مؤمن و منافق به این شناخته می شدند که رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله بر مؤمن پنج تکبیر و بر منافق چهار تا می فرمودند.

حدیث (4) محمّد بن الحسن رحمه اللَّه علیه، از محمّد بن الحسن الصفّار، از محمّد بن عیسی «2»، از کسی که ذکرش نموده، راوی می گوید: حضرت رضا علیه السّلام فرمودند:

علّت این که بر میّت پنج تکبیر می گویند چیست؟

عرض کردم: روایت می کنند که این پنج تکبیر از پنج نماز یومیه گرفته شده است.

حضرت فرمودند: این ظاهر حدیث است، امّا باطنش آن است که خداوند عزّ و جلّ پنج فریضه بر بندگان واجب نموده: نماز، زکات، روزه، حج و ولایت «3»، پس از هر فریضه ای برای میّت یک تکبیر قرار داده است و کسی که ولایت را پذیرفته پنج تکبیر گفته و آن کس که ولایت را نپذیرفته چهار تکبیر می گوید و به خاطر همین است که شما بر اموات خود پنج تکبیر گفته و مخالفین شما چهار تکبیر بر امواتشان می گویند.

باب دویست و چهل و ششم سرّ این که مکروه است جلو جنازه مخالفین حرکت نمود

حدیث (1) محمّد بن علی ماجیلویه رضی اللَّه عنه از عمویم محمّد بن ابی القاسم، از احمد بن ابی

عبد اللَّه، از وهب، از علی بن ابی حمزه نقل کرده که وی گفت: از حضرت ابا عبد اللَّه علیه السّلام پرسیدم وقتی با جنازه خارج شده و آن را تشییع نمودم چه بکنم، آیا جلو آن حرکت کرده یا پشت و یا از سمت راست آن یا از جناب چپ؟

حضرت فرمودند: اگر جنازه از مخالفین شما است جلو آن حرکت مکن زیرا

______________________________
(1)- به فرموده مرحوم شیخ در رجالش وی از اصحاب امام کاظم علیه السّلام بوده و واقفی می باشد.
(2)- محمّد بن عیسی بن عبد اللَّه بن سعد بن مالک الاشعری، وی از شیوخ قمیین و وجوه اشعریین می باشد.
(3)- یعنی ولایت حضرات معصومین علیهم السّلام و مقصود این است که بعد از نبیّ اکرم صلّی اللَّه علیه و آله امیر المؤمنین علیه السّلام و سپس اولاد طاهرینش را ولیّ بر کائنات بدانند.