علل الشرائع جلد1 صفحه 68

قریه های دیگر دانه ای از شکوفه آن درخت را کاشتند، دانه ها رویید و به درختی عظیم تبدیل گشت و از چشمه ای که در جنب درخت صنوبر بود نهرهایی به طرف هر یک از آن درختان جاری کردند، آب چشمه و نهرهای منشعب از آن را بر خود و چهار پایان حرام کرده و از آن نه خود و نه حیواناتشان نمی آشامیدند حتی اگر کسی از آن استفاده می کرد وی را کشته و می گفتند این آب حیات پروردگار ما است، پس احدی نباید از حیات او بکاهد، ایشان و چهار پایانشان از نهر رس که در قریه های آنها جاری بود می آشامیدند ایشان در هر ماه از سال در هر قریه ای عیدی می گرفتند که اهل آن قریه اجتماع می کردند و درختی را که نزدیک ده و قریه ایشان بود آراسته و به انواع حلل و جواهر و حریر مزیّن می کردند سپس گوسفند و گاو بسیار آورده و نزد آن درخت قربانی می کردند و هیمه و هیزم جمع کرده و با آن

آتش افروخته و آن قربانی ها را در آن می افکندند و چون دود آن بر هوا بلند می شد و آسمان را می پوشاند درخت را سجده می کردند نه حقّ عزّ و جلّ را و گریسته و تضرّع می نمودند و از درخت می خواستند که از آنها راضی شود، شیطان می آمد و شاخه های آن درخت را می جنباند و از ساق درخت آوازی همچون آواز کودک بلند می شد که: ای بندگان من از شما خشنود شدم، و پس نفس خود را پاک و منزّه می نموده و چشمهایتان را روشن بدارید ایشان پس از استماع این صدا سرها را بالا کرده و از فرط خوشحالی و سرور به شرب خمر و نواختن ساز مشغول می شدند و دستبند به دستها می کردند و آن روز و آن شب را در آنجا به لهو و لعب سر کرده و سپس به منازلشان بر می گشتند.

عجم ماههای خود را که به ابان ماه و آذر ماه و دیگر اسامی نامیده اند به خاطر آن است که این نامها را از اسماء این قریه ها و روستاها مشتقّ کرده اند چه آن که برخی از آنها به بعضی دیگر می گفتند: امروز عید فلان قریه است (مثلا قریه تیر یا قریه مهر ...) حتی وقتی عید روستای بزرگشان (روستای اسفندیار) فرا می رسید کوچک و بزرگشان در آنجا اجتماع کرده و سراپرده ای از حریر که بر آن انواع صور و تماثیل منقوش بود در جنب درخت صنوبر و آن چشمه بر پا می کردند و دوازده درب بر آن نصب کرده که هر دربی تعلّق به یکی از اهالی قرار و ده ها داشت، سپس در خارج سرا پرده، مقابل درخت صنوبر سجده کرده،

و قربانی های خود را نزدیک درخت می آوردند و ابلیس در این هنگام می آمد و درخت صنوبر را سخت می جنباند و از جوف درخت صدایی آشکار و رسا بلند می شد و به آنها وعده های می داد و بیش از