لوامع صاحبقرانی، مقدمه، ص: 1 صفحه 396

متابعت شیطانی کرده است که اسم او وسواس است، و آنها جماعتی اند از سنیان که عمل به مسح کرده اند موافق آیه و لیکن کل پا را از پشت و شکم مسح می کشند به گفته شیطان که مبادا کل در کار باشد.

(و قال امیر المؤمنین صلوات اللَّه علیه لو لا انّی رأیت رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله یمسح ظاهر قدمیه لظننت انّ باطنهما اولی بالمسح من ظاهرهما) و آن حضرت صلوات اللَّه علیه فرمودند که اگر نه این بود که من دیده بودم آن حضرت را صلی اللَّه علیه و آله که همیشه مسح بر پشت پاها می کشیدند جای این بود که من گمان کنم یا توهم کنم که شکم پاها اولی است به مسح کشیدن از پشت پاها چون شکم پاها بر جاهای کثیف وارد می شود غالبا و آن سزاوارتر است به پاک کردن از پشت پائی که نادر است ورود آن بر نجاست و کثافت.

و ظاهرا حضرت این گفتگو را با عامه می فرمایند از روی مماشات با ایشان چنانکه حق سبحانه

و تعالی فرموده است که: بگو یا محمد که اگر خدا را فرزندی می بود هر آینه من پیشتر از همه کس او را عبادت می کردم. و لیکن فرزند داشتن الهی محال است پس عبادت من او را نیز محال است و غالبا معنی لو لا اینست. و این حدیث را در غیر این کتاب ندیده ام محتمل است که سنیان این را نقل کرده باشند در کتب خود از آن حضرت و صدوق از جهه رد بر ایشان نقل کرده باشد.

(و من کان به فی المواضع الّتی یجب علیها الوضوء قرحه، او جراحه، او دمامیل و لم یؤذه حلّها فلیحلّها و لیغسلها و ان أضرّ به حلّها فلیمسح یده علی الجبائر و القروح و لا یحلّها و لا یعبث بجراحته) و کسی که در مواضع وضوی او زخمی یا جراحتی یا دملی چند باشد و از گشودن و شستن آن ضرری به او نرسد پس می باید که آن را بگشاید و بشوید بواسطه