لوامع صاحبقرانی، مقدمه، ص: 1 صفحه 470

سبب تطهیر ظاهرند از کثافتهای ظاهری و مطهر باطنند از کثافتهای باطنی که به سبب گناهان بر دل نشسته است، و وضو واجبی است از واجباتی که حق سبحانه و تعالی اهتمام

بشأن آن دارد که آن را در قرآن مجید از بندگان طلبیده است از جهت تطهیر ظاهر و باطن پس این افعال مدد وضو می دهند در تطهیر سبب نقض آن نیستند بلکه تطهیر او را زیاده می گردانند.

و این سخن یا موافق واقعست و عقول ضعیفه به آن نمی رسند یا بواسطه آنست که سنیان اکثر اینها را ناقض وضو می دانند و اعتقاد به اکثر این استحسانات دارند و زراره همیشه با ایشان مباحثه می کرده است حضرت از جهت رد ایشان تعلیم زراره فرموده است. و ممکن است که هر دو واقع باشد و اللَّه تعالی یعلم اسرار احکامه.

و احادیث صحیحه بر این مضمون وارد است که سبب وضو نیست بلکه اینها طهور و مطهرند. و در دو حدیث معتبر کالصحیح وارد شده است که اگر ازاله مو و ناخن به آهن کرده باشند آبی بر آن بمالند چون کراهتی دارد به آب مالیدن بر دست و سر کراهت زایل می شود و این مستحب است چون در حدیث صحیحی وارد شده است که لازم نیست آب مالیدن نیز.

و در روایتی واقع شده است که راوی می گوید که سنیان در اینجاها وضو را واجب می دانند حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه علیه می فرماید که اگر ایشان با شما معارضه کنند شما با ایشان معارضه مکنید و بگوئید که سنت و طریقه حضرت سید المرسلین صلی اللَّه علیه و آله چنین است که موجب وضو نیست و این روایت کالصحیح یا صحیح است.

(و سأل اسماعیل بن جابر ابا عبد اللَّه صلوات اللَّه علیه عن الرّجل یأخذ من اظافیره و شاربه أ یمسحه بالماء فقال لا هو طهور) و بسند

صحیح سؤال کرد از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه علیه از شخصی که